De relatie tussen Maduro en China
Nicolas Maduro had China meer nodig dan China hem – de gevolgen van zijn afzetten lijken vooral geopolitiek te zijn, waarbij sommigen suggereren dat het mogelijk de koers beïnvloedt van Beijing’s campagne van druk en coercitie tegen Taiwan.
Op zondag 4 januari 2026 om 11:19 uur GMT liet Donald Trump kort na zijn actie in Venezuela weten dat de situatie “geen probleem zou zijn” voor de betrekkingen met China, omdat dit zou leiden tot meer olie voor de Verenigde Staten.
De werkelijkheid blijkt echter veel complexer te zijn.
Wat zeker is, is dat, ondanks kortetermijnkosten voor China, het land verschillende manieren heeft om deze situatie in zijn voordeel te gebruiken of al aan het manoeuvreren is om dat te doen.
Reacties van China op de situatie
Openbaar uiten Chinese functionarissen en media hun verontwaardiging. Venezuela was lange tijd een belangrijke partner in Latijns-Amerika, en het niet ingrijpen in de binnenlandse aangelegenheden van andere landen wordt consequent gepresenteerd als een fundamenteel principe van China.
De Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de actie van de VS snel “schokkend” en een “duidelijke schending van het internationale recht”.
Het lijkt erop dat de verontwaardiging mogelijk nog werd versterkt door de visuele beelden; slechts enkele uren vóór zijn arrestatie ontving Maduro een Chinese delegatie in Caracas onder leiding van Qiu Xiaoqi, de speciale vertegenwoordiger voor Latijns-Amerika.
Op beelden is te zien dat zij glimlachend samen staan, kennelijk onwetend over wat zich snel zou ontvouwen; het lijkt een gênante situatie voor een land dat er niet op staat om gezichtsverlies te lijden.
Economische belangen en strategische houding
Op economisch vlak zal China snel maatregelen nemen om haar belangen te beschermen, maar de blootstelling aan Venezuela blijkt niet zo groot te zijn als sommigen misschien denken.
Ondanks dat China de grootste afnemer is van Venezolaanse olie, vormt die slechts ongeveer 4% van de totale olie-importen van China. Analisten wijzen erop dat China zich ook beschermt door grote voorraden die al onderweg waren (aangekocht voorafgaand aan eventuele sancties) en door voorraadbeheer dat al bestaat.
Samengevat, Maduro had China meer nodig dan China hem.
Geopolitieke gevolgen
De meest opvallende impact zal waarschijnlijk op het geopolitieke vlak liggen. Chinese sociale media worden gevuld met vergelijkingen met Taiwan. Mensen vragen zich af, als de VS een soevereine leider unilateraal kunnen arresteren, wat verhindert dan dat China hetzelfde doet met de leider van wat zij als een afvallige provincie beschouwen?
Hoewel het precedent dat Trump in de afgelopen dagen schept theoretisch gevaarlijk kan zijn, lijkt het in de praktijk niet te leiden tot een Chinese invasie van Taiwan. Voorlopig kiest China voor een campagne van coercitie, druk en herintegratie zonder oorlog.
Toch zou dit de dynamiek van die campagne wel kunnen beïnvloeden.
Wordt de VS nog steeds aangespoord om haar kritiek te verminderen als China dicht bij het overschrijden van het internationale recht komt? Kan China verwachten dat het dezelfde ‘grote mogenschon’s’ krijgt als de VS, dat zichzelf blijkbaar als uitzondering ziet?
Het land beschikt nu over meer instrumenten in haar inspanningen om de wereld te overtuigen dat het een betrouwbaardere leider is op mondiaal niveau.
Gebruikmakend van de lessen uit het afgelopen jaar, lijkt China te hebben geleerd dat kracht tonen en standvastigheid de beste strategie zijn binnen de nieuwe wereldorde van Trump. Daar lijkt weinig verandering in te komen.
