Veelvoorkomende adviezen en feiten over vorst in leidingen
Het wordt vaak aanbevolen om de verwarming door te laten draaien om te voorkomen dat de waterleidingen bevriezen. Experts worden gevraagd of dit echt nodig is en in de loop der jaren wordt ook een ander risico onder de aandacht gebracht, dat wellicht meer aandacht verdient.
Worden leidingen echt koud genoeg om te bevriezen?
Volgens David Coley, hoogleraar low-carbon design aan de Universiteit van Bath, is bevriezing van waterleidingen wel degelijk een reële bedreiging. Bij de meeste verwarmingssystemen circuleert water, dat bij afwezigheid van verwarming en dalende temperaturen kan bevriezen. Dit effect lijkt op wat er gebeurt als een waterfles langdurig in de vriezer blijft: het water neemt minder ruimte in dan ijs, waardoor het kan uitzetten en de aansluiting van de leidingen kan beschadigen of breken.
Coley waarschuwt dat dit vaak onopgemerkt blijft totdat er water uit de lekken begint te druppelen. Peter Knowles, een technische reparatie-ingenieur bij British Gas, heeft dit vaker dan eens meegemaakt. “Als ingenieurs bezoeken wij dagelijks klanten en zien we uit de eerste hand de schade die een gebarsten leiding kan veroorzaken.” Het repareren van zo’n leiding kan al snel honderden euro’s kosten, misschien meer als de schade groter is en andere structuren zoals vloeren en muren getroffen worden.
Hoe warm moet je huis minimaal blijven?
Hierbij bestaat enige nuance. Verzekeringsmaatschappijen bevelen doorgaans hogere temperaturen aan om leidingen te beschermen. Zo raadt Aviva aan om de verwarming een paar uur per dag te laten draaien en de temperatuur op minimaal 13°C te houden als men afwezig is. Alexandra Wyard van Allianz UK adviseert een minimumtemperatuur van 10°C tijdens koude maanden, maar dit is geen verplichting.
Knowles van British Gas vindt dat het voldoende is om de thermostaat op ten minste 7°C te zetten wanneer niemand thuis is. Het kost slechts een klein bedrag om dit in te stellen, en dat is vaak de helft van de kosten van het op 13°C houden.
Professor Coley neemt nog een stapje lager en suggereert dat 5°C meestal voldoende is, vergelijkbaar met de ‘sneeuwvlok’-stand op veel radiatoren.
Is het allemaal een mythe?
Hoewel het risico op bevriezing van leidingen bestaat, lijkt deze dreiging in de praktijk soms overdreven te worden. Coley stelt dat de noodzaak om verwarming te laten draaien afhankelijk is van de locatie. “Een huis in de Schotse bergen is heel anders dan een nieuwbouwwoning in Londen.” Het idee dat leidingen bevriezen, is mogelijk ontstaan als voorzorgsmaatregel in een tijd dat men minder bezorgd was over CO2-uitstoot en brandstof goedkoper was.
Phil Steele, energie-experts bij Octopus Energy, stelt dat het eigenlijk een mythe is dat iedereen constant de verwarming moet laten branden gedurende de winter om leidingen te voorkomen.
De werkelijke risico’s in de winter
Volgens Steele is het risico op bevriezing in het gematigde klimaat van het Verenigd Koninkrijk relatief klein. Tijdens de wintermaanden in Engeland was er bijvoorbeeld slechts één dag met vorst per station in december, volgens het rapport van de Royal Meteorological Society.
Een korte dip onder nul gedurende een uur of twee maakt volgens Steele zelden dat leidingen vriezen, omdat overdag de temperaturen en het zonlicht meestal voldoende zijn om dat te voorkomen. Het echte risico bestaat vooral bij langdurige vorstperiodes van een volledige dag of meer, vooral in slecht geïsoleerde huizen of bij blootliggende waterleidingen, zoals tuin- of buitenkraantjes.
Wat zijn de belangrijke aandachtspunten?
In plaats van te vrezen voor bevroren leidingen, kunnen huiseigenaren beter letten op schimmel en vochtplekken binnen de woning. Vooral in onverwarmde huizen kan condensatie en schimmel ontstaan wanneer vochtige lucht lang koel blijft, aldus Steele.
Praktische methoden om je huis en leidingen warm te houden
- Isolatie van leidingen en waterboilers: “Inexpensieve pijp- en tankisolatie is verkrijgbaar in bouwmarkten en eenvoudig zelf aan te brengen,” zegt Knowles. Vooraf meten is wel belangrijk.
- Warmte vasthouden: Dikke gordijnen en tapijten helpen de warmte binnen te houden, aldus Steele.
- Gaten afsluiten: Het verbeteren van dak-isolatie en afdichten van ramen en deuren kan jaarlijks veel kosten besparen en houdt de woning verwarmd.
- Circulatie van lucht: Door af en toe deuren open te laten, wordt de warmte gelijkmatig verdeeld en wordt vocht verminderd.
- Verwarming effectief gebruiken: Zet de thermostaat op ongeveer 18-20°C wanneer er iemand thuis is en gebruik timers zodat de verwarming alleen draait wanneer dat nodig is.
