De dreiging van een landclaim op Groenland
Het wordt steeds duidelijker dat Donald Trump serieus overweegt om Groenland, een NATO-bondgenoot in Denemarken, over te nemen. Ondanks waarschuwingen dat zo’n actie de entire alliantie in gevaar zou brengen, lijkt hij vastbesloten. Trump is zich ervan bewust dat geen enkele Europese staat een militair tegenoffensief zou aangaan, omdat de nadelen voor hen aanzienlijk zouden zijn. Zijn houding berust mogelijk op de verwachting dat Washington een dergelijke inwilliging kan krijgen zonder gevolgen, vooral omdat de rest van NATO meer op de Verenigde Staten leunt dan andersom.
De context van NATO en Amerikaanse invloed
Het Westen zit al decennia lang in een afhankelijkheidspositie ten opzichte van Amerika wat betreft militaire kracht, wapens en technologie. Deze afhankelijkheid ondermijnt de mogelijkheid van de alliantie om zichzelf effectief te verdedigen zonder de VS. Het Verenigd Koninkrijk, dat zich profileert als de krachtigste militaire speler binnen NATO, bevindt zich in een kwetsbare positie. Hoewel het land veel profijt heeft gehaald uit de “speciale relatie” met de VS, vooral op het vlak van nucleaire wapens en onderzeeërs, is de Britse nationale nucleaire capaciteit volgens de regering zelf sui generis en aldus soeverein. Toch is de Amerikaanse samenwerking een cruciaal onderdeel van de defensie van het Verenigd Koninkrijk.
De rol van Amerikaanse militaire en logistieke ondersteuning
Voor militaire operaties vertrouwt het VK sterk op Amerikaanse technologie en logistieke steun. Van satellietgestuurde inlichtingen tot elektronische oorlogsvoering, Amerika biedt essentiële middelen om de Britse strijdkrachten te versterken. Dit omvat onder meer het verzamelen van inlichtingen, het beschermen van vliegvelden en schepen, en het verzorgen van benodigde logistiek. In een oorlogssituatie wordt aangenomen dat het VK altijd samen met de VS zal opereren, gezien de grote verschillen in capaciteit en uitrusting.
De afhankelijkheid binnen de NATO-structuur
De plannen van NATO-commando’s om de verdediging te verbeteren, berusten voor een groot deel op bijdragen van alle 32 lidstaten. Desalniettemin blijft de VS de dominante kracht, ondanks pogingen van Europese landen en Canada om hun militaire capaciteit uit te breiden en minder afhankelijk te worden van Amerikaanse steun. Dit geldt ook voor de aanschaf en het gebruik van Amerikaanse wapensystemen zoals Chinook-helikopters, F-35-jets en P-8 maritieme patrouillevliegtuigen.
De implicaties van Trump’s agressieve beleid
De strategische plannen voor verdediging in NATO zijn afhankelijk van de voortdurende betrokkenheid en bijdrage van de VS. De rol van de Amerikaanse commandant, die traditioneel altijd door een Amerikaan wordt ingevuld, onderstreept deze afhankelijkheid. Wanneer Amerikaanse soldaten minder betrokken zullen zijn, neemt de druk op Europese bondgenoten toe om hun militaire capaciteit te vergroten. Maar zolang de VS haar dominante positie behoudt, blijven deze afhankelijkheden bestaan.
Groenland als ultieme waarschuwingssignaal
Na de recente acties van Trump in Venezuela en de arrestatie van de president aldaar, waarschuwde de Deense premier Mette Frederiksen dat een Amerikaanse aanval op Groenland, een NATO-bondgenoot, het einde van de alliantie en de veiligheid sinds de Tweede Wereldoorlog zou betekenen. Toch is dergelijke dreiging niet afschrikmiddel voor de Amerikaanse leider. In plaats daarvan zou het als een dringend wake-up call moeten dienen voor het VK, Europa en Canada om zichzelf nooit opnieuw in zo’n kwetsbare positie te laten raken.
