Een terugblik op het vorige jaar
Een jaar geleden stelde Donald Trump vanuit Washington via een virtuele toespraak een duidelijke boodschap: de vrijhandel en het liberale economische model, dat elke januari tijdens het Wereld Economisch Forum werd bevestigd en gevierd, waren niet langer geldig. Europese leiders en centrale bankiers verwonderden zich toen over de ernst van zijn uitspraken, terwijl ze slechts afwachtten hoe serieus hij was. Afgelopen jaar waren de reacties nog gemengd, maar inmiddels is er geen twijfel meer: Trump zal dit jaar persoonlijk aanwezig zijn in Davos om zijn standpunt krachtig te onderstrepen.
De Amerikaanse delegatie en de politieke sfeer
President Trump leidt een delegatie van ongeveer 80 personen uit de Verenigde Staten, waaronder vijf kabinetsleden en zijn invloedrijkste beleidsadviseurs en diplomaten. Zijn aanwezigheid benadrukt de kracht van de Amerikaanse invloed in de mondiale zakelijke en politieke arena, terwijl hij arriveert te midden van beleidschaos en de nasleep van eerdere controversiële beleidsbesluiten. Het dreigen met nieuwe tarieven tegen Groenland en andere Noord-Europese landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, vormt de meest ernstige kloof in de trans-Atlantische betrekkingen in decennia. Tegelijkertijd toont het ook de bereidheid van Trump om economische wapens te gebruiken tegen zowel bondgenoten als rivalen.
De geopolitieke context en recente ontwikkelingen
Het dreigement met handelstarieven komt slechts twee weken nadat de VS haar maritieme politiek in Venezuela hernieuwde, met als doel olie in plaats van democratie, met een eerste betaling van 50 miljoen vaten. De internationale economie herstelt zich net van de ongericht geopende tarieven en handelspolitiek van vorig jaar april, die bekendstaat als de ‘Bevrijdingsdag’-tarieven. Wat er vervolgens gebeurt, hangt grotendeels af van Trump, maar Davos biedt ten minste een platform voor onderhandelingen.
De rol van wereldleiders en economische belangen
Deze week zullen leiders van zes van de G7-landen samenkomen in Zwitserland, waaronder Boris Johnson en mogelijk anderen, naast topmannen uit de technologie-, bank- en investeringssector, olie, gas en mijnbouw. Franse president Emmanuel Macron zal zijn standpunt uiteenzetten in een toespraak op dinsdag, evenals EU-voorzitter Ursula von der Leyen. Tussen hen door zal Chinese vice-premier He Lifeng spreken, iemand die mogelijk geniet van de spanning tussen oude Atlantische bondgenoten.
De focus op diplomatie en economische strategie
Hoewel de diplomatieke agenda vooral gericht lijkt op Oekraïne en het herstel van de oorlog, zal Trump’s aanwezigheid de aandacht opeisen tijdens het wereldwijde forum. Spectaculair of niet, de politieke en economische onderstromen van Davos blijven onverminderd relevant. De verwachting is dat vooral de deals achter de schermen van groot belang zullen zijn – met veel CEO’s, die jaarlijks aanwezig zijn zonder publieke woorden te spreken of in panels te participeren, maar wel cruciaal zijn voor het sluiten van belangrijke overeenkomsten.
De rol van bedrijfsleiders en regeringsvertegenwoordigers
Veel regeringen proberen met de aanwezigheid in Davos investeringen en economische groei te stimuleren. Zo leidt de Britse minister van Financiën, Rachel Reeves, de Britse delegatie en neemt deel aan panels en een ronde tafel met leidinggevenden, waaronder Jamie Dimon van JPMorgan Chase. Het doel is om de aandacht te krijgen voor economische kansen, ondanks de turbulentie op de politieke voorgrond. Volgens sommigen maken de meest waardevolle deals dit jaar misschien geen grote publieke aankondigingen, maar wel politieke overeenkomsten die achter gesloten deuren worden gesloten.
