Volgens de plannen: het terugdringen van de twee-kindertoelagebegrenzing
Centraal in het nieuwe beleidsvoorstel van de regering staat het opheffen van de beperking op de kinderbijslag voor gezinnen met meer dan twee kinderen. Deze maatregel vormt het belangrijkste onderdeel van de strategie en wordt vanaf april geïmplementeerd. Naar verwachting zou dit tot ongeveer 450.000 kinderen uit armoede kunnen halen tegen 2030, met een geschatte kost van 3 miljard pond.
De plannen bevatten daarnaast:
- Voorziening van voorafgaande kinderopvangondersteuning voor ouders die gebruik maken van de universele kredietregeling en terugkeren naar werk;
- Een fonds van 8 miljoen pond om te voorkomen dat gezinnen langer dan zes weken in bed & breakfast-accommodaties verblijven;
- Herverdelingen om de kosten van zuigelingenvoeding te verminderen;
- Een wettelijke verplichting voor gemeenten om scholen, huisartsen en wijkverpleegkundigen te informeren wanneer een kind in tijdelijke huisvesting wordt geplaatst.
Veel van deze beleidsmaatregelen waren eerder al aangekondigd. Daarnaast wijst de regering op plannen in de begroting om energierekeningen met 150 pond per jaar te verlagen en op een eerder toegezegd extra budget van 950 miljoen pond voor lokale huisvestingsfondsen, dat 5.000 kwalitatief goede woningen voor tijdelijk onderdak zou opleveren.
Verwachtingen en kritieken op de strategie
De Londense regering stelt dat de strategie naar verwachting 550.000 kinderen uit armoede zal halen tegen 2030, waarmee volgens hen de grootste vermindering in één parlementaire termijn ooit gerealiseerd wordt. Echter, verschillende goede doelenorganisaties en deskundigen betwijfelen of de plannen voldoende ambitie bevatten.
Volgens gegevens van de overheid leven momenteel circa 4,5 miljoen kinderen in armoede in het Verenigd Koninkrijk, wat ongeveer 31% van alle kinderen vertegenwoordigt. Dit is een toename van 900.000 kinderen sinds 2010/11.
Phillip Anderson van het National Children’s Bureau (NCB) gaf aan dat het opheffen van de begrenzing voor de twee-kindertoelage een belangrijke maatregel is, maar dat de strategie voornamelijk terug grijpt op eerdere beleidsplannen. Hij stelde dat de regering er onvoldoende in slaagt om de lange termijn aan te pakken en dat het ontbreken van bindende doelen teleurstelt.
Daarnaast uitte Anderson dat er maar weinig concrete plannen zijn om de ongeveer vier miljoen kinderen die nog steeds in armoede leven, daadwerkelijk te ondersteunen.
De grootste maatregel en de politieke debatten
De meest omvangrijke maatregel is de plannen om de beperking op de kinderbijslag voor meer dan twee kinderen vanaf april af te schaffen. Dit wordt geschat om tegen 2030 450.000 kinderen uit armoede te halen en kost naar verwachting 3 miljard pond.
De invoering van de beperking door voormalig conservatief minister George Osborne in 2017 verdeelde de publieke opinie. De maatregel betekent dat ouders slechts voor hun eerste twee kinderen kinderbijslag of belastingkredieten kunnen claimen, wat gemiddeld 4.300 pond per jaar kost voor getroffen huishoudens, volgens het Institute for Fiscal Studies in 2024.
De regering stelt dat het niet aanpakken van kinderarmoede de economie schaadt en de kansen van jonge mensen op de arbeidsmarkt vermindert. Conservatieve politici vinden dat ouders op uitkeringen even veel keuzes moeten maken als anderen.
Politieke standpunten en maatschappelijke discussies
Op de oppositiebanken heeft Mel Stride, de schaduw-minister van Financiën, gezegd dat werken de beste manier is om armoede te ontsnappen. Volgens hem zal de nieuwe begroting voor “Benefits Street” de situatie verergeren, omdat werkloosheid sinds het begin van de ambtsperiode van de regering ieder maand toeneemt.
Lord Bird, een onafhankelijke parlementariër en oprichter van de Big Issue magazine, pleit voor meer samenhang in het beleid en het creëren van een ministerschap voor ‘armoedebestrijding en preventie’. Hij benadrukt dat de regering haar eigen voortgang moet kunnen meten en niet zelf haar doelen mag bepalen.
Ook wijst hij op het belang van het heropleven van de Sure Start-centra, die hulpdiensten voor jonge kinderen en hun ouders boden, maar die onder de conservatieve bezuinigingen de afgelopen jaren vaak verdwenen.
Toekomstige acties en gesprekken met gezinnen
De regering heeft aangekondigd dat premier Keir Starmer op vrijdag gezinnen en kinderen in Wales zal ontmoeten, samen met de Waalse eerste minister, om het beleid toe te lichten en te bespreken wie ervan zou kunnen profiteren. Daarnaast dringen verschillende goede doelen en instellingen er bij de ministers op aan verder te gaan: een unanieme oproep tot het heralloceren van fondsen voor huisvesting, meer sociale huurwoningen, en het afschaffen van belemmeringen voor schoolreisjes en gratis openbaar vervoer voor leerlingen.
Het beleid volgt op de oprichting van een taskforce voor kinderarmoede in juli 2024, waarvan de rapportage nog niet is gepubliceerd. De enige beschikbare reactie op dat rapport is de officiële reactie van de overheid.
