Ontstaan van controversiële social media berichten
Na zijn terugkeer naar het Verenigd Koninkrijk op tweede kerstdag, plaatste Alaa Abd El-Fattah, een activist die jarenlang in Egypte vastzat, berichten op sociale media die door velen als afschuwelijk werden beschouwd. Deze berichten, die dateren uit 2010, bevatten opruiende taal en roepen op tot geweld tegen “zionisten”.
Reactie van de overheid en de verantwoordelijken
Yvette Cooper, de minister van Buitenlandse Zaken, beval een spoedonderzoek door het Foreign Office aan naar geconstateerde ernstige informatiefouten in de afhandeling van de zaak. Ze stelde dat opeenvolgende premiers niet over de historische tweets waren geïnformeerd en dat de ambtenaren die verantwoordelijk waren voor de zaak hiervan ook niet op de hoogte waren. Cooper betoogde dat de procedures en due diligence in deze kwestie volledig inadequaat waren.
Politieke en juridische implicaties
Verschillende politieke partijen, waaronder de Conservatieven en Reform UK, suggereerden dat Abd El-Fattah zijn Britse nationaliteit zou moeten worden afgenomen vanwege de social mediaberichten. Het is echter duidelijk dat er geen plannen hiertoe bestaan en dat de huidige wetgeving volgens opinie geen basis biedt voor deportatie. Cooper benadrukte dat het Verenigd Koninkrijk de verantwoordelijkheid neemt voor het afhandelen van dergelijke hoge-profile zaken en dat de systemen op orde moeten zijn om toekomstige problemen te voorkomen.
Geschiedenis en terugkeer van Abd El-Fattah
Alaa Abd El-Fattah was een prominente stem tijdens de Egyptische Arabische Lente van 2011 en hield zich tijdens zijn gevangenschap bezig met hongerstakingen. Hij werd voor het laatst vastgehouden in september 2019 en in december 2021 veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf wegens het verspreiden van valse informatie. Eind dit jaar kreeg hij, na een presidentiële pardon van Abdel Fattah el-Sisi, toestemming om naar het Verenigd Koninkrijk te vliegen, zodat hij herenigd kon worden met zijn jonge zoon in Brighton. Hij had het Britse staatsburgerschap sinds december 2021, verkregen via zijn Britse moeder geboren in het VK.
De reactie van de Britse overheid op de zaak
Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de manier waarop de zaak is aangepakt verdedigd. Een woordvoerder benadrukte dat de terugkeer van een onterecht vastgehouden Britse burger in het buitenland wordt toegejuicht en dat dit past binnen de Britse inzet voor religieuze en politieke vrijheid. Tegelijkertijd benadrukte hij dat de regering de inhoud van de tweets sterk veroordeelt en dat deze als afschuwelijk worden beschouwd.
Betrokkenheid van Abd El-Fattah zelf
In een verklaring verontschuldigde Abd El-Fattah zich officieel en verklaarde dat de berichten vooral de uitingen waren van de woede en frustratie van een jonge man tijdens een periode van regionale crises, waaronder de oorlogen in Irak, Libanon en Gaza, en de toename van politiegeweld tegen Egyptische jongeren. Hij gaf toe dat hij beter had moeten nadenken over de manier waarop zijn woorden konden worden geïnterpreteerd door anderen en betreurde dat hij onwetend was over de impact ervan.
