Verdeeldheid binnen de coalitie tegen de Houthis
De coalitie bestaande uit Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en hun bondgenoten in Yemen behoort tot de strijders tegen de door Iran gesteunde Houthi-rebellen in het noorden van het land. Echter, de groeiende spanningen tussen deze partijen en de twee Golfstaten lijken de samenwerkingsverbanden onder druk te zetten.
Onafhankelijkheidsverklaring door Zuid-Yemen
De zuidelijke separatisistische beweging in Yemen heeft onlangs een nieuwe grondwet aangekondigd en heeft plannen om een referendum te organiseren over de afscheiding van het noordelijke deel. Het is nog onduidelijk of deze stappen door het door de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) gesteunde Zuidelijke Overgangsraad (STC) daadwerkelijk kunnen worden uitgevoerd of dat ze vooral symbolisch bedoeld zijn.
Desalniettemin vormt deze verklaring een escalatie van de confrontatie tussen Saoedi-Arabië, dat de door de internationale gemeenschap erkende regering van Yemen steunt, en de VAE, die zich van de zuidelijke beweging willen afscheiden.
Recente gebeurtenissen en militaire acties
De VAE kondigde kort na de verklaring aan dat zij haar troepen uit Yemen zal terugtrekken. Vorige maand nam het STC controle over twee zuidelijke provincies van de door Saoedi-Arabië gesteunde troepen, en veroverde het de presidentiële paleis in Aden, de belangrijkste stad in het zuiden. Hierdoor moest de regering uit Aden vluchten naar Riyad, de hoofdstad van Saudi-Arabië.
Vrijdag bombardeerden Saoedische vliegtuigen volgens een separatistenofficial kampen en militaire posities in de provincie Hadramout. Dit was een reactie op de pogingen van door Saoedi-Arabië gesteunde troepen om controle te krijgen over die faciliteiten. Het is de nieuwste interventie van Saoedi-Arabië, dat de afgelopen weken al meerdere aanvallen heeft uitgevoerd op STC-troepen en vermeende Emiratische wapentransporten heeft aangevallen.
De context van de conflict en de doelstellingen van de coalitie
De coalitie, die uit Saoedi-Arabië, de VAE en andere landen bestaat, blijft vechten tegen de Houthi-rebellen, die het noorden domineren. Het conflict duurt inmiddels tien jaar en heeft Yemen, het armste land in de Arabische wereld, zwaar beschadigd.
Het primaire doel van deze coalitie is het herstel van de door de internationale gemeenschap erkende regering die door de Houthis uit het noorden is verdreven. De spanningen tussen de verschillende fracties en de lidstaten van de coalitie lijken echter de eenheid van die inspanningen te ondermijnen.
Toekomstplannen en de interpretatie van zelfbeschikking
Aidarous al Zoubeidi, leider van de STC, verkondigde via een videoboodschap dat de nieuwe constitutie voorlopig twee jaar van kracht zal zijn. Tijdens deze periode zou er een referendum worden gehouden waarmee de Zuid-Yemenezen het recht op zelfbeschikking kunnen uitoefenen. Daarna zouden de Zuid- en Noord-Yemeniën een dialoog moeten aangaan over een eventuele nieuwe politieke toekomst.
De nieuwe grondwet, met 30 artikelen, voorziet in de oprichting van een staat die overeenkomt met het vroegere Volksdemocratisch Socialistisch Yemen. Dit historische gebied omvat het zuiden en is in de periode van 1967 tot 1990 onafhankelijk geweest.
Het is nog onduidelijk welke praktische invloed deze aankondiging zal hebben op het conflict. Wel kan de verklaring de inspanningen bemoeilijken om verdere escalatie tussen de separatisten en de rest van de door Saoedi-Arabië geleidende coalitie te voorkomen.
Regeringsreacties en internationale standpunten
Het ministerie van Buitenlandse Zaken van de VAE verklaarde dat het land de situatie ‘met terughoudendheid, coördinatie en een weloverwogen inzet voor de-escalatie’ behandelt, geleid door een beleid dat de regionale stabiliteit vooropstelt en impulsieve acties vermeed.
De Saoedische ambassadeur in Yemen, Mohammed al-Jaber, liet weten dat Saoedi-Arabië sinds enkele weken alles heeft geprobeerd om de escalatie te voorkomen en de separatisten te verzoeken Hadramout en Mahra te verlaten. Volgens hem stuitten deze pogingen echter op voortdurende weerstand en weigering van Aidarous al Zoubeidi.
