Toespraak en diplomatieke gesprekken over de status van Greenland
Na een bericht op Truth Social van de Amerikaanse president Donald Trump, waarin hij stelde dat het “onacceptabel” zou zijn als Groenland niet “in handen van de Verenigde Staten” is, heeft Denemarken bevestigd dat er nog steeds een “fundamenteel meningsverschil” bestaat over de eilandstatus. Deze uitspraak volgde op gesprekken tussen Amerikaanse en Deense functionarissen, waaronder vice-president JD Vance en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio.
De positie van Denemarken en de voortgang van de onderhandelingen
De Deense minister van Buitenlandse Zaken, Lars Lokke Rasmussen, liet weten dat de gesprekken openhartig maar ook constructief waren. Hij benadrukte dat de discussies vooral gingen over de lange termijn veiligheid in Groenland. Hoewel beide partijen het eens waren dat hun perspectieven verschillen, maakte Rasmussen duidelijk dat er geen overeenstemming was bereikt. Hij gaf aan dat beide zijden “erover kunnen verschillen”, maar dat er gewerkt wordt aan een gemeenschappelijke aanpak.
Vervolgens kondigde de Deense regering aan dat er een hoge ambtelijke werkgroep opgericht wordt om te onderzoeken of er een gezamenlijke weg vooruit te vinden is. Deze groep zou binnen enkele weken haar eerste vergadering houden en zich richten op hoe Amerikaanse veiligheidszorgen serieus genomen kunnen worden, zonder de rode lijnen van Denemarken te overschrijden.
De positie van Groenlandse leiders en internationale reacties
De Groenlandse minister van Buitenlandse Zaken, Vivian Motzfeldt, gaf aan dat de gesprekken in een respectvolle sfeer plaatsvonden en onderstreepte dat het in het belang van Groenland is om de juiste koers te bepalen. Tegelijkertijd verzet Groenland zich tegen de uitspraken van Trump, die eerder aangaf dat het territorium essentieel was voor een US-missielansysteem dat door experts als onrealistisch wordt beschouwd.
Amerikaanse standpunten en Europese reactie
Trump heeft herhaald dat het “onacceptabel” zou zijn als de VS geen controle over Groenland zou krijgen, en stelde dat het gebied van strategisch belang is voor het zogenoemde “Golden Dome”, een groot Amerikaans antimissielansysteem. Daarnaast deed Trump een beroep op NATO om Denemarken toe te spreken dat China en Rusland uit Groenland moeten blijven.
De leiders van de Europese Unie reageerden unaniem en veroordelen Trump’s uitspraken over Groenland. Ursula von der Leyen, voorzitter van de EU Commissie, benadrukte dat ze de wensen van de Groenlanders respecteert en dat de EU hen ondersteunt. Ook de Franse president Emmanuel Macron uitte zich hierover, waarbij hij waarschuwde dat schendingen van de soevereiniteit in Europa ongekende gevolgen kunnen hebben.
Versterking militaire aanwezigheid in het Arctisch gebied
Zowel Denemarken als Groenland kondigden aan dat zij hun militaire aanwezigheid in en rondom het Arctische gebied willen uitbreiden in samenwerking met andere NAVO-landen. De Deense defensieminister Troels Lund Poulsen bevestigde dat Denemarken definitief een meer permanente militaire infrastructuur op Groenland zal opzetten. Hij stelde dat een aanval op Groenland zeer hypothetisch is en dat het onwaarschijnlijk is dat een NAVO-land een ander bondgenoot zou aanvallen.
Ook Zweden kondigde een soortgelijke uitbreiding aan, waarbij enkele militairen van de Zweedse strijdkrachten woensdag op Groenland arriveren. Zij maken deel uit van een multidisciplinair team onder het kader van de oefening “Operation Arctic Endurance”.
Naast Denemarken en Zweden worden ook Noorwegen en Duitsland bericht dat zij hun militaire aanwezigheid in het Arctisch gebied willen versterken. Frankrijk kondigde verder aan dat het vanaf volgende maand een consulaat in Groenland zal openen.
