De situatie in Teheran
De Iraanse hoofdstad Teheran bevindt zich in een kritieke fase, waarbij het aangewezen wordt als ‘dag nul’, het moment dat het water opraakt en de kraantjes droogvallen. De reservoirs die de 15 miljoen inwoners van de stad van water voorzien, raken bijna leeg. Vooral het Karaj-dam, dat een kwart van de drinkwatervoorziening levert, is slechts voor 8 procent gevuld. Als gevolg hiervan is in enkele wijken al begonnen met waterbesparing, waarbij de waterstroom ’s nachts is verminderd of volledig gestopt.
De president van Iran, Masoud Pezeshkian, heeft de inwoners opgeroepen om water spaarzaam te gebruiken. Hij waarschuwde dat de stad, of in ieder geval delen ervan, mogelijk geëvacueerd moeten worden als de situatie niet verbetert.
Wat veroorzaakt de watercrisis?
Normaal zou de regen in de herfst beginnen te vallen na een hete, droge zomer. Echter, volgens het Iraanse Nationaal Weercentrum, is de periode van september tot november de droogste geweest van de afgelopen halve eeuw, met een neerslag die 89 procent onder het langjarige gemiddelde ligt. Het langdurige gecombineerde effect van lage neerslag en hoge temperaturen heeft geleid tot een ernstig uitdrogingsprobleem dat meer dan vijf jaar aanhoudt.
Naast de wijzigingen in het klimaat en de invloed van klimaatverandering zijn er ook andere factoren die de watercrisis in Teheran veroorzaken. Volgens het Center for Strategic and International Studies (CSIS) is de bevolking van de stad bijna verdubbeld, van 4,9 miljoen in 1979 tot bijna 9,7 miljoen nu. Tegelijkertijd is het waterverbruik veel sneller gestegen, van 346 miljoen kubieke meter in 1976 naar 1,2 miljard kubieke meter tegenwoordig. De toenemende welvaart heeft gezorgd dat meer mensen huishoudelijk apparatuur zoals wasmachines en vaatwassers kunnen aanschaffen.
De afhankelijkheid van ondergrondse waterbronnen
Om de watervoorraden uit reservoirs aan te vullen, heeft Teheran zich moeten wenden tot natuurlijke ondergrondse waterlagen, aquifers, die in de afgelopen jaren tussen 30 en 60 procent van het water voor huishoudelijk gebruik leveren. Deze methode brengt de stad echter in direct gevaarlijk verband met boeren, die water gebruiken voor irrigatie. Volgens een analyse in het tijdschrift Science Advances daalt het waterpeil in de omgeving van Teheran jaarlijks met ongeveer 101 miljoen kubieke meter. Dit water is opgebouwd uit decennia van neerslag en heeft minstens evenveel tijd nodig om aangevuld te worden.
Chronic mismanagement en de gevolgen
Professor Kaveh Madani, voormalig adjunct-hoofd van Iran’s milieudepartement en tegenwoordig directeur van het United Nations University Institute for Water, Environment & Health, beschrijft de situatie als gevolg van langdurige slechte resourcebeheer als een ‘waterbankroet’. Hij verklaarde aan Sky News: “Deze problemen worden niet plotseling veroorzaakt. Ze zijn het resultaat van decennia van verkeerd beheer, gebrek aan vooruitziende blik, overmatige afhankelijkheid en het valse vertrouwen in de capaciteit van infrastructuur en technische projecten in een land dat relatief waterarm is.”
De rol van klimaatverandering en andere oorzaken
De Iraanse regering wijt het watertekort aan klimaatverandering, lekken in waterleidingen en de 12 dagen durende oorlog met Israël. Desalniettemin benadrukt deze situatie de grotere problematiek van waterschaarste in wereldsteden. Teheran vormt hierin geen uitzondering.
In het verleden wist Kaapstad in Zuid-Afrika bijna de watertoevoer volledig te verliezen na een inspanning om water te besparen, terwijl zelfs Londen, dat bekend staat om zijn overvloedige regen, risico’s loopt doordat de waterleveringen niet meer in verhouding staan tot de groeiende bevolking en de stijgende vraag.
Volgens de ervaringen in Teheran kunnen droogtes, die door klimaatverandering mede worden versterkt en verergerd, de kwetsbaarheid van watervoorzieningen blootleggen en doen benadrukken hoe fragiel de waterinfrastructuur kan zijn.
