De verwoeste straten van Gampola
De smalle, smerige straatjes in Gampola zijn gevuld met kapotte meubels, doorweekte speelgoed en bevuilde matrassen. Een rivier van overstromingswater heeft deze wijk doorstroomd, waardoor velen geen tijd hadden om te ontsnappen. Het is alsof men door stroop moet waden – het modderwater is kniehoog. Voor veel bewoners die proberen hun nu verwoeste huizen te bereiken, is het een strijd tegen de natuur en de tijd.
Het gebrek aan waarschuwingen en hulp
Veel lokale bewoners vertellen dat ze niet gewaarschuwd waren voor de dreiging die Cycloon Ditwah vormde voordat hij afgelopen vrijdag toesloeg. Ze kregen geen evacuatieadvies en hebben sindsdien zeer weinig hulp ontvangen. Lokale inwoners probeerden zelf reddingsoperaties op touw te zetten, vaak met behulp van buren die naar vermogen hielpen. Sommigen moesten zelfs de lichamen van slachtoffers vervoeren, zoals Mohamed Fairoos, die zich genoodzaakt zag te helpen bij het verzamelen van de overledenen.
Hij vertelt dat hij vijf slachtoffers uit een huis heeft gehaald en deze naar het ziekenhuis heeft gebracht. Fairoos uit zijn frustratie over het ontbreken van officiële steun; “De politie, de marine, niemand stuurde hulp.” Hij heeft zelfs een video online gezet om te vragen om boten, in de hoop dat dit de hulpbereidheid zou kunnen vergroten.
Wanneer gevraagd wordt of hij vindt dat de overheid voldoende heeft gedaan, antwoordt hij krachtig: “Nee. Niemand riep ons op. Niemand hielp ons. Niemand gaf ons boten.”
Het verlies van familie en de menselijke tol
In een naburig huis, waar een groep vrijwilligers de overstromingsresten probeert te verwijderen, wordt verteld dat hier vijf mensen om het leven kwamen. Het was een gezin van vier: een moeder, vader, twee dochters en een zoon. Kumudu Wijekon, die hen kende, verklaart dat ze naar een vriend’s huis waren gevlucht om te ontsnappen aan de dreiging.
“Er was zware regen, maar ze dachten niet dat er overstromingen zouden komen,” legt ze uit. “Ze verlieten hun eigen huis om aan aardverschuivingen te ontkomen. Als ze gebleven waren, hadden ze kunnen overleven.”
Economisch verlies en het gebrek aan middelen
Op korte afstand zit Chamilaka Dilrukshi in haar fotografiestudio, waar ze breekt in tranen. Ze deelt haar verdriet over de schade en verliezen die de storm heeft veroorzaakt. De studio, vol kostbare camera’s en verlichtingsapparatuur, is door de overstroming bedekt met dikke lagen modder en ligt in puin. Buiten liggen gefragmenteerde foto’s en gebroken raamkozijnen. Van de financiële verliezen schat ze dat ze bijna 2.500 Britse ponden kwijt is en haar huis ernstig beschadigd is.
Daarbij uit ze haar frustratie dat ze geen cent heeft om haar bedrijf weer op te starten. “We hebben al ons spaargeld gebruikt om ons huis te bouwen. We hebben niets meer over,” aldus Chamilaka. Net als Mohamed was zij van mening dat ze gewaarschuwd hadden moeten worden voordat de storm toesloeg. “We wisten niets. Als we het geweten hadden, hadden we onze camera’s en computers meegenomen. We wisten niet dat het zou gebeuren.”
De reactie van de overheid en de maatschappelijke onrust
De president van Sri Lanka, Anura Kumara Dissanayake, heeft de noodtoestand uitgeroepen om de nasleep van de cycloon aan te pakken, en internationale hulp is inmiddels gearriveerd. Toch uiten veel inwoners hun woede over de vermeende tekortkomingen van de regering. Er wordt kritiek geuit dat de waarschuwingen van meteorologen twee weken voor de storm onvoldoende serieus werden genomen en dat er te weinig communicatie in de Tamil-taal plaatsvond.
Voor de gebieden zoals Gampola zal het herstel lang duren. Heropbouw, herstel en het opnieuw opbouwen van vertrouwen zullen tijd kosten. In een land dat nog herstelt van een economische crisis, is er geen garantie op snelle vooruitgang.
