De complexe politieke structuur en de leiding ervan
De nieuwe bestuursstructuur voor Gaza is, zoals veel politieke processen in het Midden-Oosten, complex en omstreden. In de kern wordt de leiding gevormd door een Vredesraad, die onder leiding staat van Donald Trump. Deze raad bestaat uit regeringsleiders van verschillende landen, waarbij niet Sir Tony Blair betrokken is.
De structuur bestaat uit vier lagen. Op de hoogste positie staat de Vredesraad, waarin onder andere leiders van landen zitten die geen directe betrokkenheid hebben bij het dagelijks bestuur.
De toplaag: de Raad van Vrede
De Raad wordt voorgezeten door Donald Trump en bevat onder meer leiders uit de Verenigde Staten, Italië, Duitsland en Turkije. Recep Tayyip Erdoğan, de Turkse president, heeft al toegezegd mee te doen. Deze raad richt zich op strategische beslissingen, terwijl de operationele taken worden uitgevoerd door drie onderliggende commissies.
De tweede laag: de uitvoerende raad
De tweede laag omvat de uitvoerende raad, waarin onder meer Steve Witkoff, een vertrouwde onderhandelaar van Trump, saty Kushner, de schoonzoon van Trump en financier, en andere belangrijke figuren zoals de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, zitten. Daarnaast maken Ajay Banga van de Wereldbank en de nationale veiligheidsadviseur Robert Gabriel deel uit van deze groep.
Deze raad zal, volgens de White House, de visie van de Vredesraad in de praktijk brengen, onder andere door financiële middelen vrij te maken, deals te sluiten en ontwikkelingsmogelijkheden te identificeren.
De nadruk ligt op de ervaring en het netwerk van de leden om de uitvoering van de plannen te ondersteunen.
De verbinding met de werkvloer: Nicky Mladenov en de vierde laag
Nicky Mladenov, voormalig Bulgaarse defensieminister en VN-gezant voor het Midden-Oosten, krijgt een belangrijke rol als Hoge Vertegenwoordiger voor Gaza. Hij fungeert als schakel tussen de Raad van Vrede en het dagelijkse werk ter plaatse. Mladenov wordt vermoedelijk toegevoegd aan de uitvoerende raad, waarmee hij de verbinding onderhoudt met de Palestijnse leiders en technocraten die al een eerste bijeenkomst in Caïro hebben gehad.
Deze groep, de vierde laag, bestaat uit Palestijnse leiders en technocraten die opereren als een apart bestuursniveau.
De derde laag: toezicht en controle
Een andere commissie, waarin ook Sir Tony Blair en Kushner zitten, houdt toezicht op het werk op de grond. Deze groep bestaat uit internationale vertegenwoordigers, waaronder de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, de Qatarese diplomaat Ali Al Thawadi, de minister Reem Al Hashimy uit Dubai en een vertegenwoordiger van de Egyptische inlichtingendienst. Zij vormen de brug tussen de Amerikaanse invloed op de top en de Palestijnse leiders op het veld.
Dit team wordt als de meest invloedrijke groep beschouwd, vooral wanneer politieke spanningen of conflicten ontstaan. Sir Tony Blair krijgt hierbij een belangrijke rol in het balanceren van de verschillende belangen.
Bekende en controversiële figuren in de nieuwe bestuursstructuur
Sommige in het Midden-Oosten zien Blair nog steeds als een oorlogszuchtige figuur vanwege zijn rol in de invasie van Irak. Anderen geloven dat hij de politiek van de regio beter doorgrondt dan vrijwel elke andere diplomaat en waarderen zijn inzet voor de Vrede van Good Friday. De Amerikaanse ambassade ziet hem waarschijnlijk als de vrijwillige politieke navigator in deze complexe onderhandelingen.
De grote vraag: heeft dit plan invloed?
De belangrijkste vraag die resteert, is of deze organisatie echt een verschil zal maken. Kritisch is onder meer de vraag of het leidt tot de ontwapening van Hamas, de terugtrekking van Israëlische troepen, de wederopbouw van Gaza en de herinvoering van stabiele governance. Dit zijn ambitieuze en ingrijpende doelen die met deze structuur moeten worden gerealiseerd.
Veranderingen in de internationale aanwezigheid en stabilisatie
Daarnaast is aangekondigd dat Generaal Jasper Jeffers de leiding krijgt over de internationale stabilisatie-operatie in Gaza. His taak omvat het creëren van een veilige omgeving, demilitarisering van het gebied en het garanderen van de veilige levering van hulpbronnen. Hiervoor zijn troepen nodig op de grond, maar het is nog onduidelijk waar deze vandaan zullen komen en hoe de commandostructuur eruit zal zien.
Gaza en haar inwoners hebben dringend behoefte aan stabiliteit. Hoewel de voorgestelde structuur omvangrijk en ingewikkeld is, lijkt het de beste optie om op de korte termijn enige rust en orde te creëren.
