Verhoogd aantal vragen en mogelijke rol van kunstmatige intelligentie
In 2025 moesten belangrijke ministeries bijna het dubbele aantal vragen van Kamerleden en Kamerleden beantwoorden in vergelijking met het voorgaande jaar. Volgens informatie van Sky News wordt AI mogelijk als oorzaak aangewezen voor deze aanzienlijke stijging.
Een senior overheidsbron stelt dat Kamerleden beschuldigd worden van het verspillen van overheidsmiddelen en het afleiden van resources door het aantal schriftelijke parlementaire vragen (WPQ’s) te laten toenemen tot 90.331, tegenover 49.125 in 2024. Dat aantal lag dicht bij het gemiddelde van de afgelopen tien jaar.
Toename per ministerie
- Het Ministerie van Volksgezondheid en Sociale Zaken zag een stijging van 97% in het aantal vragen vergeleken met het jaar daarvoor.
- Het Ministerie van Binnenlandse Zaken noteerde een stijging van 92%.
- Het Ministerie van Onderwijs zag een toename van 97%.
- Het woningbureau registreerde een groei van 101%.
In de tweede helft van 2025 namen enkele Kamerleden tot 10 tot 20 keer zoveel vragen in beslag dan in dezelfde periode een jaar eerder, vooral na de algemene verkiezingen. Slechts tien Kamerleden waren verantwoordelijk voor 20% van de WPQ’s die in het Lagerhuis werden ingediend in die periode.
Hieronder vallen onder andere een lid van de Lib Dems, Al Pinkerton, wiens gebruik van vragen meer dan 20 keer toenam van 36 naar 721. Ook onafhankelijk Kamerlid James McMurdock stelde op 2 januari alleen al 342 vragen over uiteenlopende onderwerpen, van Palestijns financieren tot Wegenverslechtering en het moduleprogramma voor jonge leiders tussen het Verenigd Koninkrijk en Italië.
Standpunten van Kamerleden en weinig bewijs voor AI-gebruik
Alle geïnterviewde Kamerleden verwierpen sterk de suggestie dat hun vragen tijd verspillen of niet in het algemeen belang zijn. Geen van hen gaf toe AI te gebruiken bij het opstellen van vragen.
De toename was vooral aanwezig in bepaalde groepen van het Lagerhuis en er waren geen significante verschillen in het aantal WPQ’s ingediend door leden van de Eerste Kamer (House of Lords) over dezelfde perioden.
Veel Kamerleden zien WPQ’s als een essentieel instrument om kritische informatie van overheidsdepartementen te verkrijgen. Sommigen gaven aan dat de groei te wijten was aan het feit dat de overheid niet adequaat antwoord gaf op eerste vragen, terwijl nieuwe Kamerleden volgens hen nog het systeem aan het leren zijn.
Is AI de oorzaak van de toename?
Senior overheidsbronnen uiten echter kritiek op de groei van vragen en suggereren dat sommige vragen mogelijk tijdverspilling vormen. Een hoge overheidsfunctionaris zegt hierover:
“Sommige WPQ’s die we zien, zijn zo obscure of te algemeen dat men zich afvraagt hoe enige Kamerlid ze bedacht heeft, en misschien is het antwoord dat dat niet het geval is.”
Volgens deze bron zou de toename in aantal vragen en de veelzijdigheid van onderwerpen, gecombineerd met het ontbreken van een duidelijke rationale, erop kunnen wijzen dat veel vragen worden gegenereerd door AI. De vraag rijst of de vragen anders zouden zijn geweest als ze allemaal door AI waren opgesteld, en het antwoord is waarschijnlijk nee.
Meerdere overheidsbronnen denken dat AI-tools worden ingezet om schriftelijke vragen te genereren. Een Kamerlid kan bijvoorbeeld vragen AI laten genereren over een bepaald onderwerp, of, om snel het aantal te verhogen, AI gebruiken om vragen te formuleren over de prestaties van de regering op verschillende gebieden.
Voorbeeld van een Kamerlid dat AI niet gebruikt
Een Kamerlid, Ben Obese-Jecty (Conservatief, Huntingdon), dat het aantal vragen binnen een jaar vertienvoudigde, legde uit dat hij een lijst op zijn telefoon bijhoudt met onderwerpen waarover hij vragen wil stellen. Hij ontkent AI te gebruiken.
In de tweede helft van 2024 stelde hij 150 vragen, terwijl dat aantal in dezelfde periode het jaar daarop steeg naar 1.683 vragen. Volgens hem zou de overheid betere antwoorden moeten geven om de vragenstroom te verminderen.
Persoonlijke aanpak en discussie over vraagstelling
Obese-Jecty vergelijkt de vraagstelling met een schaakspel, waarbij elke vraag wordt gezien als een openingszet. Hij benadrukt dat vragen legitiem zijn, zolang ze niet onredelijk of irrelevant zijn.
Hij voegt toe dat een goede beantwoording door de overheid zou kunnen leiden tot een minder grote vraagstroom, omdat parlementariërs dan minder vaak opnieuw vragen hoeven te stellen.
Volgens hem is het sturen van vragen vooral een strategisch proces, waarbij vragen dienen als een manier om door te dringen tot de kern van een onderwerp.
Huidige regels en discussie over mogelijke hervormingen
Under de huidige regels kunnen Kamerleden dagelijks tot 20 schriftelijke vragen elektronisch indienen. Er loopt een onderzoek door de Procedurecommissie van het Lagerhuis dat mogelijk de limiet zou kunnen aanpassen.
Een overheidsbron stelt dat er vaak gedacht wordt dat civiele diensten enorme bureaucratieën zijn met veel personeel dat antwoordt op WPQ’s en FOI-verzoeken. In werkelijkheid zijn de afdelingen klein en besteden ze volgens die bron minstens de helft van hun tijd aan het beantwoorden van vragen.
Volgens de bron kunnen specifieke vragen, zoals die over het verwijderen van RAAC-concrete uit scholen of het verkorten van wachttijden voor kankeronderzoek, belangrijke middelen afleiden van het werk dat daadwerkelijk moet worden gedaan. Ze waarschuwen dat het loslaten van de limiet van 20 vragen per dag en het toestaan van AI-gebruik voor vragen tot chaos kan leiden.
