De Spanningen in Brussel en de Dreiging van Trump
Voor de start van het Wereld Economisch Forum, waar Europese leiders en Donald Trump samenkomen, kwamen EU-ambassadeurs bijeen in Brussel om de reactie op de tariefsbedreigingen van de Amerikaanse president te bespreken in relatie tot Groenland.
De sfeer in Brussel wordt gekenmerkt door een mix van vastberadenheid en ernstige bezorgdheid. Er is eindelijk inzicht dat President Trump niet aan het bluffen is in zijn wens om Groenland in bezit te krijgen, en dat diplomatie mogelijk niet zal werken in deze situatie.
Daarnaast is er in alle Europese hoofdsteden overeenstemming dat een gedwongen inname van Groenland niet acceptabel is. Ook wordt vastgesteld dat de tarieven die afgelopen zaterdag tegen acht landen, inclusief het Verenigd Koninkrijk, zijn aangekondigd, verkeerd zijn.
De situatie ontwikkelt zich snel tot de grootste transatlantische crisis van generaties.
De Mogelijke Reacties van de Europese Unie
Gebruik van het EU-anti-coercisinstrument
President Emmanuel Macron van Frankrijk dringt aan op een krachtige reactie: het activeren van het EU-instrument tegen coercie. Dit mechanisme, oorspronkelijk ontworpen om staten tegen te houden die vijandig staan tegenover de EU, zoals China, zou nu ingezet kunnen worden tegen een van de meest gerenommeerde bondgenoten van het continent.
Het gebruik ervan zou de EU in staat stellen om vergeldingsmaatregelen te treffen, zoals het opleggen van tarifaire sancties aan de VS, het beperken van Amerikaanse investeringen en handel met Europa, en het afschermen van toegang tot de interne markt.
Dit is het krachtigste handelswapen van de Unie; het is nog nooit ingezet en het tegen Washington gebruiken zou voorheen ondenkbaar zijn geweest. Maar dat is nu niet meer het geval.
Het zou waarschijnlijk leiden tot een reactie van Trump, maar het zou ook aantonen dat de EU niet langer over zich laat lopen door de Wit-Russische regering.
Het Uitstellen van de Ratificatie van het Handelsovereenkomst
Een andere optie die wordt overwogen is het uitstellen van de goedkeuring van de EU-VS handelsovereenkomst, die afgelopen zomer was gesloten. De EU voelt zich sterk genoeg, nu het onlangs een handelsakkoord heeft ondertekend met de Mercosur-landen, bestaande uit vijf Zuid-Amerikaanse landen.
Deze overeenkomst vertegenwoordigt ongeveer 30% van het wereldwijde BBP en zal circa 700 miljoen consumenten beïnvloeden. Hoewel het stopzetten van de handelsovereenkomst met de VS ook negatieve gevolgen voor Europa zou hebben, lijkt Brussel zich hier in een positie te bevinden waarin het sterker staat dan Washington.
Diplomatie en Afwachten
De derde optie is het voortzetten van diplomatieke onderhandelingen en op een doorbraak hopen. Trump heeft aangekondigd dat de nieuwe tarieven pas op 1 februari ingaan, wat de EU en Londen een venster van tijd geeft om actie te ondernemen.
Hij heeft herhaaldelijk tarieven gedreigd tegen verscheidene landen, maar vervolgens uitgesteld, verminderd of stilletjes afgezien van invoering.
Het Wereld Economisch Forum begint deze week in het Zwitserse Davos. Veel Europese leiders, Trump en de secretaris-generaal van de NAVO zullen hierbij aanwezig zijn. Het biedt een gelegenheid voor sommige leiders om face-to-face in gesprek te gaan met de Amerikaanse president.
Ze zullen echter een instrument nodig hebben om kracht bij te zetten. Brussel heeft slechts enkele dagen om gezamenlijke maatregelen van vergelding te bepalen en vervolgens te hopen dat Trump zich terugtrekt uit zijn standpunt.
