De onverenigbaarheid tussen Trump en de EU over Groenland
Het lijkt erop dat er geen enkele overeenstemming bestaat tussen de standpunten van president Trump en die van de Europese Unie wanneer het gaat om Groenland. Op zondag 18 januari 2026 om 06:32 uur GMT werd in Britse media opgemerkt dat de situatie “kritiek” is. Een vooraanstaande Europese diplomaat omschreef de situatie als “bijzonder ernstig” tijdens gesprekken over Trumps positie ten opzichte van Groenland. Anderen gebruikten woorden als “on precedент”, “buitengewoon”, “urgent” en “ernstig”.
Voor de Europese bondgenoten van de Verenigde Staten is dit een uiterst complexe situatie. Voor de inwoners van Groenland zelf lijkt de kwestie zelfs levensbedreigend. Het wordt vaak over het hoofd gezien dat Groenland een natio, een volk en een cultuur is, niet slechts een strategisch landgebied.
Trump’s serieuze intenties
De eerste belangrijke conclusie is dat Trump geen bluf aan het voeren is, ondanks zijn gebruikelijke onderhandelaarsstijl, bekend als de “Art of the Deal”. De Deense regering, die recent haar buitenlandse ministers liet ontmoeten met het team van Trump, onderstreept dat de Amerikaanse president echt ernstige bedoelingen heeft. Hij streeft naar eigendom van Groenland en zoekt een compromis of een middenweg, hoewel dat dilemma niet makkelijk te vinden is.
Geen enkele overeenstemming over de toekomst van Groenland
Ten tweede blijkt dat er geen enkele overeenstemming bestaat tussen de positie van Trump en die van de EU, Denemarken of Groenland. De Deense regering heeft geprobeerd de Amerikanen te herinneren aan hun flexibiliteit en bereidheid tot dialoog, zoals recent tijdens een topontmoeting. Het enige rode lijntje dat de Denen stellen, is dat er geen discussie mogelijk is over territorialiteit en soevereiniteit. De Amerikanen mogen zoveel troepen in Groenland stationeren als ze willen, een basis “Fort Trump” noemen, toegang tot kritieke mineralen bespreken of andere militaire opties overwegen. Maar het overdragen van Groenland en haar inwoners aan de VS wordt strikt afgewezen.
Privé geeft de Amerikaanse positie volgens berichtgeving echter hetzelfde beeld als Trumps publieke retoriek. Het komt erop neer dat de VS alle aanbiedingen en samenwerkingen waarderen, maar dat de president gelooft dat de enige manier om Groenland te beschermen tegen Chinese en Russische dreigingen, is door het te maken tot Amerikaans territorium. Deze mindset bemoeilijkt het dialoog en maakt een compromis onzeker.
De druk op Denemarken en de Europese reactie
Er wordt gesuggereerd dat diplomatieke druk uit Denemarken zou kunnen leiden tot een “deal”, maar het is onduidelijk wat dat middenweg zou inhouden. Binnen de Amerikaanse regering bestaan diverse opvattingen over de wijsheid van Trumps standpunt over Groenland, maar uiteindelijk wordt alles door de president bepaald, zonder dat iemand hem tegenspreekt.
De vraag of Europa zich opnieuw zal onderwerpen aan Trump is relevant. Historisch gezien hebben Europese landen herhaaldelijk ingestemd met Amerikaanse eisen, vooral uit angst voor de handelsmaatregelen die Trump kan inzetten. Toch lijkt de perceptie nu dat Europa moe wordt van de strategieën van de Amerikaanse president. Het lijkt ondenkbaar dat Europese landen hun grondgebied onder dwang overdragen aan de VS.
Daarnaast heeft het strategisch belang van Groenland voor de VS een grote rol. Met de opwarming van de Poolrink wordt het gebied steeds belangrijker als nieuwe geopolitieke frontlinie voor wereldmachten. Europese landen en Groenland erkennen de noodzaak van een toenemende betrokkenheid, maar men gelooft dat de VS ook zonder volledige soevereiniteit dichterbij Groenland kunnen opereren. Sinds de laatste verzoeken van de Amerikanen om militaire uitbreiding in Groenland, die inmiddels bijna twee decennia geleden plaatsvonden, is er weinig veranderd.
De Amerikaanse strategie en de onderliggende motivatie
Volgens Trumps opvatting is het enige effectieve middel om toekomstige Russische of Chinese pogingen om Groenland te controleren te voorkomen, door het tot Amerikaans territorium te maken. Hij beweert dat de Deense soevereiniteit niet afdoende zou werken, ondanks dat Groenland beschermd wordt door de NATO-verplichting volgens artikel 5, die stelt dat een aanval op een lid, een aanval op allen is.
Deze aanpak wordt niet alleen strategisch getrouw, maar benadrukt ook dat Trump de controle wil krijgen over een gebied dat essentieel wordt als de poolgebieden verder ontdooien.
De geopolitieke en diplomatieke implicaties
Tot slot is er nog een punt dat de Britse politiek betreft. Het dreigen van Trump met een “hostile takeover” van Groenland zorgt voor ongemak in het Verenigd Koninkrijk. Terwijl andere Europese landen Trump meer als een onvoorspelbare bondgenoot beschouwen, blijft premier Sir Keir Starmer ervan uitgaan dat Groot-Brittannië de president goed kent en op de juiste manier met hem kan omgaan. Hieruit kwam tot nu toe een “superior” handelsdeal voort.
De recente hernieuwde agressieve woorden van Trump over Groenland maken dit echter tot een delicate situatie voor Londen. Het is onzeker hoe Groot-Brittannië zich zal opstellen in deze onderhandelingsovereenkomst, vooral nu de Amerikaanse President zijn harde standpunt handhaaft.
