Reageren van China op Amerikaanse sancties tegen Iran
Volgens een verslaggever van Sky News in Azië lijkt het erop dat China, Iran’s belangrijkste handelspartner, zich terughoudend opstelt na de aankondiging van nieuwe Amerikaanse importtarieven van 25% voor landen die zaken doen met Iran. Hoewel de Verenigde Staten hiermee lijken de escalatie van de wereldwijde handelsoorlog te verhogen, reageerde China relatief kort en neutraal.
Een woordvoerder van het Chinese Ministerie van Buitenlandse Zaken, Mao Ning, stelde dat «er geen winnaar is in een handelsoorlog» en benadrukte dat China «vast zal blijven houden aan het beschermen van zijn legitieme rechten en belangen».
De onzekerheid en voorlopige reactie van China
Deze reactie past binnen het patroon van China: retoriek die voorzichtigheid uitstraalt terwijl het nog bezig is de details te overwegen. Het is aannemelijk dat China afwacht omdat het nog probeert te begrijpen hoe de nieuwe Amerikaanse maatregel precies zal worden toegepast en op wie. Het beleid met betrekking tot de handel met Iran blijft onduidelijk.
Trump gaf geen verduidelijking over wat precies «zaken doen met Iran» inhoudt en of China’s bestaande tariffestaking met de VS daar ooit onder zou vallen. In theorie zou China als grootste handelspartner van Iran zeer waarschijnlijk als eerste getroffen worden door extra belastingen, gezien het Italiaanse belang in Iran. Ondanks internationale controverse en sancties, koopt China volgens schattingen tussen de 80% en 90% van Iran’s geëxporteerde olie, al is er geen exacte data beschikbaar.
China’s economische belangen in Iran
Naast de olie-import(en) heeft China ook aanzienlijke investeringen in Iran. Chinese bedrijven financieren verschillende bouw- en infrastructuurprojecten, waardoor de economische banden tussen de twee landen stevig zijn. Maar de relatie tussen China en de Verenigde Staten speelt hierin een cruciale rol.
De recente pauze in de handelsoorlog en de mogelijke impact
Een half jaar geleden, in november, werd de handelsoorlog tussen beide grootmachten tijdelijk onderbroken. Deze wapenstilstand was het resultaat van onderhandelingen tussen president Xi Jinping en Donald Trump, waarbij de Amerikaanse tariefdruk flink werd verminderd. De Amerikaanse tarieven daalden van een hoogtepunt van 145% tot gemiddeld ongeveer 47%. Dit werd bereikt door maandenlange onderhandelingen, waarbij Trump bepaalde Amerikaanse concessies eiste.
De vermindering van de tarieven bracht voordelen zoals hogere Amerikaanse soja-aankopen en het herwaarderen van Amerikaanse bedrijven die eerder op de zwarte lijst stonden. Daarnaast kreeg China toegang tot kritieke mineralen die essentieel zijn voor hightechindustrieën. Als Trump nu extra tarieven oplegt, zou dat de recent behaalde overeenkomsten onder druk zetten en mogelijk tot verlies van die voordelen leiden.
Vooruitzichten en mogelijke exemptions
Trump heeft aangegeven dat hij in april naar Beijing wil reizen en dat stabiliteit in de relatie wenselijk is. Dit verhoogt de verwachting dat China mogelijk een uitzondering kan krijgen voor de nieuwe tarieven. Er bestaat precedent voor dergelijke uitzonderingen.
In de zomer legde India een extra tarief van 25% op, als reactie op de aankoop van Russisch olie. China, dat meer olie koopt dan India, was toen niet onderworpen aan dezelfde maatregel, waarschijnlijk omdat er nog een bredere handelsovereenkomst werd voorbereid.
De economische effecten en China’s strategische reacties
Het opleggen van een extra tarief van 25% op Chinese goederen zou op dit moment bijzonder schadelijk zijn, omdat de Chinese economie nog herstellende is van trage groei en hoge werkloosheid. Een dergelijke maatregel zou de gemiddelde tariefheffing op meer dan 70% brengen, waardoor de handel met de VS vrijwel onmogelijk wordt.
China heeft de afgelopen maanden geleerd dat vasthoudendheid en kracht tonen in de onderhandeling met Trump succesvol kunnen zijn. Het land beschikt over voldoende invloed om een uitzondering te bedingen en zal dat achter de schermen waarschijnlijk proberen af te dwingen. Mocht dat niet lukken, dan mag een stevige reactie van China worden verwacht.
