Algemeen overzicht en belangrijkste gebeurtenissen
Op maandag begint de gebruikelijke samenvatting van de belangrijkste gebeurtenissen van de afgelopen week. Hierbij wordt eerst een overzicht gegeven van de recente territoriale veranderingen op het slagveld, weergegeven op de nieuwste kaarten. Dit helpt om een duidelijk beeld te krijgen van de actuele situatie in Oekraïne en de verdeelde regio’s.
Internationale aandacht verschuift naar wereldwijde kwesties
De oorlog in Oekraïne krijgt de afgelopen zeven dagen minder aandacht in het wereldnieuws. Gedurende deze periode werden de focus verlegd door onder meer de ongekende ontvoering van een zittend staatshoofd in Venezuela en protesten tegen de regering in Iran. De Amerikaanse overheid, die betrokken is bij recente vredesinitiatieven, heeft door deze gebeurtenissen haar aandacht verdeeld gehouden.
De militaire operatie van de VS in Venezuela en de daaropvolgende dreigementen van Donald Trump om Groenland te annexeren, hebben geleid tot verdeeldheid in het Westen. Volgens militaire analist Michael Clarke heeft dit een “weer een overwinning” opgeleverd voor Vladimir Poetin, de Russische president.
Volodymyr Zelenskyy heeft zich niet veel uitgesproken over de Amerikaanse interventie in Venezuela, maar eerder deze week sprak hij in het voordeel van de situatie door te grapjes dat de VS “weten wat ze hierna moeten doen” als dictators nu worden ontvoerd.
Voortdurende Europese vredesinspanningen
Ondanks de afnemende aandacht voor de oorlog blijven de diplomatieke pogingen in Europa doorgaan. Recentelijk ondertekenden Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk in Parijs een Verklaring van Intentie om troepen naar Oekraïne te sturen, voor het geval er een vredesakkoord wordt gesloten.
Deze verklaring kwam tijdens een bijeenkomst van de zogeheten coalitie van de bereidwilligen, waarbij meerdere landen akkoord gingen met het bieden van veiligheidswaarborgen aan Oekraïne bij een wapenstilstand met Rusland. Deze garanties omvatten onder meer een “multinationale strijdmacht” in de lucht, op land en op zee.
Zelenskyy noemde de verklaring in Parijs “zeer concreet”, maar merkte op dat bepaalde kwesties, zoals het herziene Amerikaanse vredesplan van twintig punten dat een wapenstilstand zou moeten inluiden, nog openstaan. Zelfs Duitsland, dat aanvankelijk terughoudend was over post-oorlogs militaire bewegingen, stelde voor zich bij de machtigingen aan te sluiten, als het maar vanuit een NAVO-buurtgebied zou zijn.
Nieuwe gezichten voor Oekraïne in het nieuwe jaar
De recente vredesinitiatieven weerspiegelen ook interne veranderingen binnen Oekraïne. Zo heeft Zelenskyy zijn binnenste cirkel hervormd nadat er een corruptieschandaal was uitgebroken. Dit leidde tot het vertrek van zijn langetermijnmedewerker, Andriy Yermak, die door sommigen werd beschouwd als de unofficial tweede man in de Oekraïense politiek.
Het team dat verantwoordelijk is voor de vredesonderhandelingen heeft nu Kyrylo Budanov, de voormalige hoofd van de militaire inlichtingendienst, als opvolger van Yermak. Eerder hadden zij al verdeeldheid getoond.
Daarnaast heeft Zelenskyy een nieuwe leider voor de veiligheidsdienst SBU benoemd, die zich bezighoudt met interne veiligheid en contra-inlichtingen. Mikhailo Fedorov, die bekend staat om zijn complexe relatie met Yermak, werd aangeduid als defensieminister. De huidige minister, Denys Shmyhal, werd overgeplaatst naar de energiesector, waar de vorige leiding betrokken was bij een corruptieschandaal.
De situatie op het slagveld
Oekraïne blijft onder druk staan in de regio Donbas, waar het een strijd voert tegen langdurige Russische pogingen om de oostelijke “vestingsteden” te doorbreken. Kiev beheert nog ongeveer 30% van de regio, die de oblasts Donetsk en Luhansk omvat. Echter, de meeste delen van de belegerde stad Pokrovsk, die door Russische media wordt aangeduid als de “poort naar Donetsk”, zijn recentelijk ingenomen.
Vorige week kwam het nieuws dat Rusland een hypersonisch raket, de Oreshnik, had afgevuurd. Een woordvoerder van Downing Street verklaarde dat Keir Starmer overeenstemming had met zijn Franse en Duitse collega’s dat het gebruik van de middellangeafstandsraket door Rusland “escalerend en onacceptabel” was.
Starmer benadrukte dat Rusland “gefabricleerde beschuldigingen gebruikt om het aanval te rechtvaardigen”, terwijl Moskou beweerde dat het projectiel in reactie was gekomen op een drone-aanval van Oekraïne op een verblijf van Poetin. Zelenskyy noemde de beschuldigingen “leugens” en Trump meldde dat Amerikaanse controlemaatregelen hadden uitgewezen dat het verblijf niet was aangevallen.
