De situatie in Duitsland: dagelijkse jacht op illegalen
In Duitsland is er een voortdurende, dagelijkse strijd om illegale migranten en smokkelroutes te bestrijden. Een van de belangrijkste locaties waar deze actie plaatsvindt, is het district rondom Pasewalk, dat grenst aan Polen. Hier ligt een strategisch belangrijk gebied dat vaak wordt gebruikt door mensensmokkelaars, die proberen migranten zonder officiële toestemming het land binnen te krijgen.
De Duitse politie, onder leiding van hoofdinspecteur Igor Weber, heeft hier een uitgesproken aanwezigheid. Tijdens een controle toont Weber foto’s van voertuigen die in beslag zijn genomen tijdens zogenoemde smokkeloperaties. Een opvallend voertuig is een omgebouwde koelwagen, die zonder zitplaatsen en met slechts een harde, koude vloer bedoeld was om mensen te vervoeren. Binnenin vonden de opsporingsdiensten natte slaapzakken en verlaten kledingstukken, de sporen van migranten die proppen als vee werden vervoerd over honderden kilometers.
Weber geeft aan dat bij de vondst van de koelwagen achttien mensen zaten. De omstandigheden waren bijzonder rauw: geen zitplaatsen of gordels, maar alleen de harde vloer, en een opening in het dak waardoor regen naar binnen kon stromen, wat de situatie nog volstrekt onmenselijker maakte.
Deze vondsten zijn geen uitzonderingen. Op beelden die door de politie zijn gedeeld, zijn onder andere negen Oost-Afrikanen te zien die samengedromd in een auto zitten, weer zonder zitplaatsen of gordels. Ook worden foto’s getoond van zestien vermoeide Somaliërs die op het gras rusten. Veel van deze migranten zijn al maanden onderweg, vaak afkomstig uit Afrika, het Midden-Oosten of Azië, en volgen verschillende routes naar Duitsland.
De route naar Duitsland en de rol van smokkelaars
Volgens Weber reizen velen via Rusland en Belarus, en vervolgens door de landen Letland en Litouwen, voordat ze Polen bereiken. Hier rijden ze doorUntil ze de grens naar Noordoost-Duitsland oversteken. Dit is het moment waarop de Duitse grenswacht hen vaak tegenkomt.
De grens tussen Duitsland en Polen omvat meer dan vierhonderd kilometer, gekenmerkt door afgelegen landbouwgebieden, dichtbeboste bossen en kleine dorpen. Dit vormt een ideale omgeving voor smokkelaars en migranten om ongezien te passeren. Regelmatig toont Weber verschillende gebieden die bekendstaan als drukke routes of knooppunten voor de illegalenoversteek.
Bij een rustige controlepost, omringd door velden, bevestigt Weber dat smokkelaars hier vaak een spotterauto sturen naar een kleine heuvel. Vanuit die locatie kunnen zij het gebied goed overzien en zien of er controle is. Als er geen controles zijn, rijden de smokkelaars met de migranten door totdat ze in Duitsland arriveren. Eenmaal aangekomen, maken ze op foto’s vast dat ze de migranten hier hebben afgezet, waarna deze op eigen kracht hun reis voortzetten.
De criminele netwerken achter deze routes zijn complex en goed gefinancierd. De politie stelt dat het bestrijden ervan bijzonder moeilijk is, omdat geen enkele grens volledig sluitend is. Weber geeft daarbij toe dat, ondanks de inspanningen, mensen altijd manieren vinden om obstakels te overwinnen.
De strijd tegen smokkelaars en de resultaten van overheidsmaatregelen
De Duitse overheid heeft sinds de toename van illegale migratie haar beleid aangepast. Grenzen worden strikter gecontroleerd en de regels voor asielaanvragen zijn aangescherpt. Als voorbeeld wordt genoemd dat politie nu ook de treinen die de grens oversteken, doorzoekt op mogelijke illegale reizigers.
Volgens Weber is het onmogelijk om alle migranten tegen te houden. “Geen enkele grens is 100% af te sluiten – dat bestaat niet,” zegt hij. “Mensen weten altijd een weg te vinden, maar je kunt het voor smokkelaars wel moeilijker maken.”
Data uit het binnenlandse ministerie tonen aan dat in 2025 het aantal illegale binnenkomsten met ongeveer 25% is afgenomen ten opzichte van het jaar daarvoor. Tegelijkertijd zijn de afdelingen die zich bezighouden met het uitzettingsproces intensiever gaan werken. Weber merkte op dat de politie meer deportaties uitvoert en dat de druk op het systeem toeneemt.
De vraag of Duitsland hiermee zijn migratieprobleem echt oplost, blijft echter onbeantwoord. Het reëel risico bestaat dat migranten, zodra de grens wordt afgesloten of strenger wordt gecontroleerd, simpelweg smokkelaars betalen om hen naar andere landen te brengen die als veiligere havens worden beschouwd.
De politieke en maatschappelijke impact in Duitsland
De houding tegenover immigranten en asielzoekers in Duitsland is de afgelopen jaren radicaal verschoven. In 2015 verwelkomde het land meer dan een miljoen vluchtelingen, vooral uit Afganistan en Syrië, onder het beleid van bondskanselier Angela Merkel. Inmiddels zijn de politieke richtingen echter veranderd.
De rechtse Alternativ für Deutschland (AfD) groeit snel in de peilingen, mede dankzij vooral anti-immigratiestandpunten. Het kabinet reageert hierop door de immigratiewetten verder aan te scherpen. Zo zijn deportaties in 2025 met 15% gestegen ten opzichte van 2024, en worden bepaalde controversiële uitzettingen ook uitgevoerd.
Recent waren er bijvoorbeeld uitzetvluchten met criminelen van Afghanistan en Syrië. Desalniettemin blijft het beleid volgens de Duitse regering noodzakelijk om de controle over de grenzen te behouden en de volksveiligheid te waarborgen. Volgens minister Johann Wadephul is dit de achterliggende reden voor de strengere controles en wordt dit binnen de kaders van het internationale recht gedaan.
De situatie voor afgewezen asielzoekers en de invloed op het Verenigd Koninkrijk
Voor mensen die in Duitsland een afwijzing ontvangen, wordt het vooruitzicht vaak desastreus. Een voorbeeld is Sayed, een man uit Afghanistan die na afwijzing aangeeft dat terugkeer naar zijn land een doodvonnis betekent. Hij vraagt om discretie vanwege zijn angst voor represailles.
In Duitsland wordt over het algemeen erkend dat de vraag over de rechtmatigheid van het deportatiebeleid complex is. Sommigen wijzen erop dat de politieke framing, waarin alle Afghanen als criminelen worden afgeschilderd, bijdraagt aan een negatieve perceptie en een vermeende ‘stroom’ van mensen die weg willen uit Duitsland.
Volgens sommige analisten kan de harde lijn in Duitsland, vooral na de Brexit, de situatie voor migranten en asielzoekers veranderen. Omdat het moeilijker is geworden om mensen vanuit Duitsland terug te sturen naar het Verenigd Koninkrijk, wordt gevreesd dat steeds meer migranten in plaats daarvan zullen kiezen voor minder goed gecontroleerde routes of zullen proberen via het Britse eiland binnen te komen.
Dit alles roept vragen op over de daadwerkelijke effectiviteit van het huidige beleid en of het probleem van migratie niet simpelweg wordt verplaatst naar andere landen. Hoewel de officiële cijfers optimistisch lijken, blijft de vraag of de onderliggende oorzaak – de oorlog, vervolging en armoede in herkomstlanden – hiermee worden aangepakt.
