De dreiging van juridische sancties voor demonstranten
De Iraanse autoriteiten hebben aangekondigd dat protesteerders aangekondigd zullen worden als “vijanden van God” en mogelijk de doodstraf kunnen krijgen. De officiële aankondiging kwam van de procureur-generaal van het land, die waarschuwde dat degenen die betrokken zijn bij de protesten geconfronteerd zullen worden met ernstige aanklachten. De term “moharebeh” of verzet tegen God is in Iran een zwaarwegende misdaad, die volgens de wet met de hoogste straf wordt bestraft.
Huidige gebeurtenissen en cijfers
Volgens het Amerikaanse Human Rights Activists News Agency is het aantal dodelijke slachtoffers in de protesten gestegen tot 65, hetgeen de omvang van de demonstraties onderstreept. Het zijn de meest intense buurtprotesten die Iran sinds de revolutie van 1979 heeft gekend. Daarnaast zouden ongeveer 100 demonstranten in de provincie Teheran zijn gearresteerd, wat verder bijdraagt aan de escalatie van de situatie.
Repressie en waarschuwingen van de autoriteiten
Op zaterdag herhaalde Mohammad Movahedi Azad, de procureur-generaal van Iran, dat protesteerders die zich schuldig maken aan “rondzwerven” en “terrorisme” geconfronteerd zullen worden met de doodstraf. Hij verduidelijkte dat deze beschuldigingen van toepassing zijn op degenen die eigendommen beschadigen en de openbare orde verstoren, en dat de rechtspraak daarop snel moet handelen zonder enige vorm van lol of genade.
Dezelfde dreiging werd geuit door Ali Salehi, de procureur van Teheran, die verklaarde dat de demonstranten worden beschuldigd van betrokkenheid bij “opstandelingen en terroristen” die geweld gebruiken tegen beveiligings- en wetshandhavingsinstanties. Salehi benadrukte dat onder de leiding van de hoogste leider, Ayatollah Khamenei, de protesten worden omschreven als “vandalen en relschoppers”.
Inheemse arrestaties en lokale problemen
Het semi-officieuze persagentschap Tasnim meldde dat in een district van Teheran ongeveer 100 mensen zijn gearresteerd. De gouverneur van het gebied gaf aan dat de arrestanten verdacht worden van het verstoorde openbare orde en het gebruik van vuurwapens en andere gewapende middelen tegen burgers en politie. De detentie kwam in het kader van de protesten die begonnen op 28 december, veroorzaakt door een scherpe daling in de waarde van de rial, de Iraanse munt.
Internationale reacties en protesten buiten Iran
In reactie op de binnenlandse ontwikkelingen vonden demonstraties plaats buiten de Iraanse ambassade in Londen en in andere plaatsen in Europa. Op beelden op sociale media was te zien dat een demonstrant het balkon beklom en een Iraanse vlag verwijderde, vervangen door de voormalige keizerlijke vlag van Iran. British police verklaarde dat zij op de hoogte waren en extra personeel inzetten om eventuele verstoringen te voorkomen.
De pre-islamitische revolutionaire vlag met leeuw en zon wordt vaak gebruikt door oppositiegroepen en was zichtbaar op demonstraties in Londen.
Internationale context en politieke steun
Vrijdag bevestigden leiders uit Frankrijk en Duitsland in een gezamenlijke verklaring hun steun aan de Iraanse protesteerders en riepen op tot matiging in de Iraanse vicepresidentiële reactie. Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, uitte steun aan de “dappere mensen van Iran” via het sociale netwerk X, nadat voormalig president Trump een dag eerder de protesten had geprezen.
In een briefing over Venezolaanse olie benadrukte president Trump dat Iran volgens hem grote problemen ondervindt en dat de situatie mogelijk uit de hand loopt. Hij waarschuwde dat de Verenigde Staten zich zullen mengen als de protesten escaleren tot gewelddadige confrontaties of het doden van burgers, vergelijkbaar met eerdere incidenten.
