De impact van de voortdurende conflicten
De gewelddadigheden in Soedan hebben gedurende de afgelopen duizend dagen levens verwoest, met miljoenen die verstoken zijn geraakt, ontheemd en dringend op zoek naar een politieke oplossing voor het uit de hand gelopen geweld dat het land verscheurt. Volgens schattingen heeft bijna 70% van de bevolking hulp nodig, waarbij ongeveer 30 miljoen mensen afhankelijk zijn van humanitaire steun. Deze hulpverlening wordt bemoeilijkt doordat de grote fondsen voor humanitaire acties sterk afnemen en vrijwilligers de kern vormen bij het ondersteunen van de door oorlog getroffen gemeenschappen.
Verslagen uit de frontlinie
De stadionloze straten van belangrijke steden blijven het toneel van gewelddadige confrontaties tussen de paramilitairen van de Rapid Support Forces (RSF) en de Sudanese strijdkrachten (SAF). Vooral de overname van de hoofdstad van Noord-Darfur, Al Fashir, eind oktober, werd wereldnieuws. Foto’s en video’s, clandestien gemaakt voor Sky News, laten gebouwen zien die door kogels zijn doorboord en door bommen zijn beschadigd. De straten zijn verlaten en de marktplaatsen, ooit vol leven, liggen nu bezaaid met beschadigd metaal, vervormd door explosieven.
De situatie voor de burgerbevolking en medische hulp
Voor degenen die terugkeerden naar de stad om hun goederen te zoeken of vermiste geliefden te vinden, brengen de door de RSF gedeelde video’s met lachende menigten en vreedzame taferelen slechts propaganda. Getuigen spreken van een verlaten, versteende stad die nog altijd wordt achtervolgd door de massaslachtingen die door de RSF werden gepleegd tijdens de controle-overname. Honderden burgers, waaronder artsen, journalisten en politici, worden na de inval nog altijd vastgehouden en worden als gijzelaars gehouden.
Een arts die anoniem wil blijven uit angst voor haar veiligheid, vertelt dat ze werd aangevallen door RSF-strijders en gevangen gezet in een kamp met gewonden, ouderen en kinderen, waarna ze werd gedwongen te helpen in het ziekenhuis. “Ik zag vijf lijken op straat in onze wijk,” zegt dr. Fatima. “In het ziekenhuis lagen mensen met maden in hun wonden door infectie. Er was geen capaciteit voor medische zorg, en de video’s van medische behandelingen waren slechts schijn.”
Gebruik van buitenlandse wapens
Veel van de verwondingen kwamen door de stortvloed aan artillerie die voorafgaand aan de overname op de stad was afgevuurd. Dr. Fatima noemt verschillende soorten wapens: “Er waren C-5 vliegtuigen, drie typen drones—strategische, zelfmoord- en bomdrones— R-23’s, tanks en houwitsers.” Sinds het begin van het conflict zijn buitenlandse wapens in grote hoeveelheden in het land aangekomen. Video’s online tonen dat de RSF buitenlandse apparatuur gebruikt, zichtbaar op locaties waar ernstige oorlogsmisdaden plaatsvonden en strategische gebieden werden veroverd.
Een video uit oktober 2025 toont een gepantserd voertuig bij de verovering van Al Fashir. Het is een Panthera T2, gebouwd door het in de Verenigde Arabische Emiraten gevestigde bedrijf Minerva Special Purpose Vehicles (MSPV). Later, in november, werd hetzelfde voertuig gezien toen RSF-troepen Babanusa naderden, een strategisch belangrijke stad in West-Kordofan. Ditzelfde voertuig werd ook gebruikt door het Libische Nationale Leger, dat door de Emiraten wordt gesteund.
Versterking van wapensmokkeling en internationale betrokkenheid
Volgens Emaddedin Badi, senior fellow bij de Global Initiative Against Transnational Organized Crime (GI-TOC), worden de bevoorradingslijnen ondersteund door netwerken en proxy’s die door de Verenigde Arabische Emiraten worden gesteund, evenals door strijdkrachten in Libië en Tsjaad. “We zien eigenlijk niet één, maar twee handelsembargo’s die worden overtreden. Niet alleen dat van Soedan, maar ook het embargo van Libië, dat al lange tijd wordt geschonden,” legt hij uit. De Emiraten ontkennen actief wapens aan partijen te ondersteunen, terwijl bewijs wijst op het gebruik van wapensystemen zoals de AH-4 hoeitzers, die al bijna tien jaar op de markt zijn en mogelijk via doorstroom via derden in de oorlog zijn gekomen.
Beschuldigingen en internationale geopolitiek
De Emiraten stellen dat ze een uitgebreid exportcontrolebeleid hanteren. Toch blijft er bewijs dat zij militaire steun leveren aan de RSF, onder meer door gebruik van Chinese AH-4 hoeitzers die vanaf 2019 in de regio zijn aangetroffen. Andere wapens, zoals kleine geweren van Duitse makelij en Amerikaanse systemen als de AR-10 en M110 SASS, worden door onderzoekers gedetecteerd in het strijdgebied. Analyse toont dat deze wapens mogelijk via derde landen zoals Turkije, Egypte, Jordanië en de Emiraten binnenkwamen of na gevechten in handen van strijders vielen.
De rol van buitenlandse wapens en gevechten in Sudan
Beeldmateriaal toont RSF-strijders met Amerikaanse semi-automatische rifles, zoals de M110 SASS, die waarschijnlijk bij de verovering van Babanusa en Heglig zijn buitgemaakt. Hoewel het gebruik van deze wapens niet op grote schaal is vastgesteld, toont het de omvang en verspreiding van buitenlandse wapens die in het conflict worden ingezet.
Leven op de vlucht en militairen onder de burgers
Naast burgers zijn ook militairen zelf ontheemd geraakt en wonen ze in de kampen in het land. In een kamp in Noord-Darfur, nabij Tawila, leven soldaten van de Sudanese strijdkrachten die zich na de val van Al Fashir overgaven, tussen de burgerbevolking zonder militaire steun. Ze herinneren zich de chaos van die dag.
Ali Adam beschrijft de verwarde situatie: “Er waren geen instructies van het hoofdcommando. Iedereen vluchtte weg. Iedereen probeerde zichzelf te redden. We weten niet waar de commandant is vertrokken of waar de inlichtingendiensten zich bevonden.” Zijn ogen vullen zich met tranen terwijl hij de paniek en het instorten van de stad beschrijft: “Het was elk voor zich.”
