Inleiding tot de fenomenen
Een weerbom, ook wel bekend als explosieve cyclogenese of bomcycloon, is een meteorologisch fenomeen dat kan leiden tot sneeuwval en zeer krachtige windstoten. Deze windstoten kunnen bomen neerhalen en structurele schade veroorzaken. Het verschijnsel wordt vaak vergeleken met het gedrag van ijsdansers die sneller draaien door hun armen naar zich toe te trekken, een analogie die door het Met Office wordt gebruikt om de snelle ontwikkelingen te beschrijven.
Wat veroorzaakt een weerbom?
Volgens Jo Robinson, een weerproducent bij Sky News, ontstaat een weerbom door een storm die snel sterker wordt. Dit gebeurt wanneer de centrale luchtdruk van een storm binnen 24 uur met 24 millibar of meer daalt. Voor Storm Goretti, de eerste storm van het jaar die op donderdag 8 januari 2026 het Verenigd Koninkrijk trof, wordt verwacht dat de druk in die periode zelfs met bijna 40 millibar kan afnemen.
De meteorologische processen
Het UK Met Office legt uit dat een snelle afname van de druk wordt veroorzaakt door de invloed van de straalstroom hoog in de atmosfeer. Deze straalstroom voert lucht uit de stormkolom weg, waardoor het gewicht en de druk van de storm afnemen. Dit creëert een drukverschil dat de lucht vanaf de omringende gebieden naar binnen zuigt, waardoor de storm sneller roteert. De windsnelheden die hieruit voortvloeien, kunnen in enkele uren tijd krachtig genoeg worden om aanzienlijke schade aan te richten.
Hoe vaak treffen weerbuien het Verenigd Koninkrijk?
Het VK heeft in het verleden meerdere keren te maken gehad met dergelijke stormen. In 2017 scheurde Storm Doris over het land, met windsnelheden tot 94 mijl per uur en grote sneeuwval. Ook in 2014 werd Noord-Engeland getroffen door een weerbom, waarbij golven tot 52 voet hoog werden gemeten voor de Outer Hebrides. Deze golven werden als ‘fenomenaal’ beoordeeld op de Douglas Sea Scale, die de toestand van de zee classificeert. Op verschillende noordelijke kusten waren windstoten te horen van meer dan 80 mijl per uur.
Zijn weerbommen gevaarlijk?
De mate van gevaar hangt af van verschillende factoren. Soms gedragen deze cyclonen zich als gewone winterstormen, maar in andere gevallen veroorzaken ze ernstige overstromingen, sneeuwstorms en zeer sterke windvlagen. Wetenschapper Daniel Swain van de Universiteit van Californië heeft eerder verklaard dat het grootste gevaar schuilt in de verrassing die een weerbom kan bieden. Hij wijst erop dat de impact niet wezenlijk anders is dan die van andere krachtige stormsystemen, maar dat de snelle versterking vaak kenmerkend is voor een zeer krachtige storm.
