Inleiding
Een brand in de vroege uren van nieuwjaarsdag heeft minstens 40 mensen het leven gekost en 119 anderen gewond, veel van hen ernstig. De brand brak uit in Le Constellation, een bar in het Zwitserse skigebied Crans-Montana. Hier volgt een overzicht van de beschikbare informatie tot nu toe.
Wat is er gebeurd?
Het voorval vond plaats rond 1.30 uur lokale tijd (12.30 uur Britse tijd), toen gasten het begin van 2026 vierden. Een getuige die de rook opmerkte, alarmeerde de politie, en de eerste agenten arriveerden om 1.32 uur, aldus commandant Frederic Gisler van de politie in het kanton Wallis tijdens een briefing op donderdag. De brand verspreidde zich snel, waardoor mensen verstek gingen in paniek via een trap naar een uitgang. Getuigen meldden dat mensen schreeuwden, over elkaar heen klommen en ruiten insloegen in een poging te ontsnappen. Buitenstanders beschreven dat slachtoffers naar buiten kwamen met verbrand haar of kleding, en vergeleken de scènes met die in een horrorfilm.
Oorzaak van de brand in de Zwitserse bar
Op vrijdag werd de theorie bevestigd dat de brand waarschijnlijk werd veroorzaakt door ontvlambare geluidsisolatiemateriaal. Beatrice Pilloud, de procureur-generaal van Wallis, verklaarde dat het leek alsof de brand begon door “fakkelkaarsen, ook bekend als fakkels, die op champagneflessen geplaatst waren”. Zij voegde toe dat deze fakkels te dicht bij het plafond waren gebracht, wat leidde tot een zogenaamde “flitsover” – een incident waarbij de brand zich razendsnel verspreidt. Twee Franse vrouwen die beweerden te zijn ontsnapt uit de brand, vertelden BFMTV dat binnen enkele tientallen seconden het hele plafond in brand stond, aangezien alles van hout was gemaakt. Pilloud maande echter om niet te speculeren over een soort schuim dat mogelijk op het plafond zat en dat de snelle verspreiding van de brand zou kunnen hebben mogelijk gemaakt. Ze benadrukte dat het onderzoek zal uitwijzen of dat schuim voor veiligheids- of compliance-redenen werd gebruikt en of het de oorzaak van de brand was.
Het schuim en de gevaren voor de brandveiligheid
Volgens Steve Dudeney, voormalig commandant van de London Fire Brigade en nu brandveiligheidsexpert, bestaat het schuim mogelijk uit polyurethaanschuim, een geluiddempend materiaal dat niet brandbestendig is. Hij legde uit dat het een organisch hydrocarbont is, dat zeer ontvlambaar is, en dat bij het in brand staan in duizenden kleine vlammen uiteenvalt. Dit resulteert in verschroeiende druppels die de brand snel verspreiden. Dudeney benadrukte dat overal waar dergelijk schuim op de muren of plafonds zit, geen open vuur mag worden gebruikt.
Wat is een flitsover?
De brand in Zwitserland werd door de autoriteiten omschreven als een “embrasement generalise” of, in de termen van het Engels, een flashover of backdraft. Een flashover ontstaat wanneer de gassen die tijdens een brand vrijkomen, plotseling vlam vatten door de hitte, waardoor de hele ruimte in brand vliegt. Een backdraft daarentegen is een explosie die optreedt wanneer in een afgesloten ruimte de zuurstof opraakt, en er vervolgens een dramatische ontsteking plaatsvindt wanneer frisse lucht relevant binnenkomt. In beide gevallen kan de brand zich met verrassende snelheid uitbreiden.
Slachtoffers en letsel
Vrijdag geven officiële bronnen aan dat het aantal slachtoffers door de ernst van de brandwonden nog steeds moeilijk te identificeren is. Het kostte tijd om alle lichamen uit de verwoeste bar te verwijderen. Mathias Reynard, hoofd van de lokale overheid van Wallis, meldde dat momenteel 40 mensen bekend zijn te zijn overleden en dat 119 anderen gewond zijn geraakt, waarvan velen ernstig. Ongeveer de helft van de gewonden ligt nog in levensgevaar. Reynard noemde deze cijfers “diep verontrustend” en sprak over de “onverdraaglijke wachttijd” voor families die willen weten wat er met hun dierbaren is gebeurd. Veel slachtoffers waren jonge mensen. Om rind personen te helpen, werden 13 helikopters, 42 ambulances, 150 medisch personeel en 70 brandweerlieden ingezet. Leon Christe, die in Crans-Montana woont, was een van de eersten ter plekke en probeerde zoveel mogelijk mensen eerste hulp te verlenen. Hij vertelde dat de situatie chaotisch en zeer triest was, met vooral jonge mensen die hulp nodig hadden en sommige hun kleding verbranden.
Locatie van het incident
De bar bevindt zich in Crans-Montana, in het kanton Wallis, midden in de Zwitserse Alpen. Het gebied is populair bij toeristen uit Groot-Brittannië en heel Europa. Het ligt op 40 km noordelijk van de Matterhorn en ongeveer twee uur rijden van de Zwitserse hoofdstad Bern. De Zwitserse president gaf aan dat het incident plaatsvond op een plek die symbool staat voor leven en plezier, wat een schrijnende tegenstelling vormt.
Nationaliteiten van de slachtoffers
Vanwege de ernst van de brandwonden schatten autoriteiten dat het mogelijk enkele dagen duurt om alle slachtoffers te identificeren. Tot nu toe zijn 113 van de 119 gewonden geïdentificeerd, onder wie:
- 71 Zwitsers
- 14 Fransen
- 11 Italianen
- 4 Serviërs
- 1 Bosniër
- 1 Belg
- 1 Portugees
De identificatie van de doden is nog gaande, waarbij experts gebruik maken van tandarts- en DNA-materiaal. De Zwitserse politie werkt samen met de regeringen van Frankrijk, België, Polen, Portugal, Congo, Servië, Turkije, Roemenië en de Filippijnen. Op vrijdag werd het eerste slachtoffer geïdentificeerd: de 16-jarige Italiaanse Emanuele Galeppini. Het Britse ambassade in Zwitserland meldde dat er nog niet om hulp was gevraagd, maar dat men de situatie blijft volgen. Charlotte Niddam, die eerder op het Immanuel College in Hertfordshire zat, wordt vermist; haar nationaliteit is nog niet vastgesteld.
