De recente protesten en hun achtergrond
Op 31 december 2025 melden verschillende Iraanse media dat er nieuwe demonstraties plaatsvinden, de vierde dag op rij sinds het begin op zondag. De protesten richten zich onder andere op de dalende valut waarde en de hoge inflatie in het land, die sinds 2022 de grootste zijn in jaren. De onrust werd veroorzaakt door de economische situatie, waarbij de Iraanse rial in waarde is gedaald tot het laagste punt tegenover de Amerikaanse dollar sinds lange tijd.
Escalatie en acties van de demonstranten
Op woensdag probeerden demonstranten het lokaal overheidsgebouw in de zuidelijke provincie Fars te bestormen. Volgens berichten van de staatsmedia probeerde een georganiseerde groep in de stad Fasa het gouverneursgebouw te betreden. De aanval mislukte dankzij ingrijpen van de veiligheidsdiensten. Tijdens de confrontatie werden vier ‘aanvallers’ gearresteerd en raakten drie leden van de security gewond. De leiders van de betogers includeerden een 28-jarige vrouw, die later werd aangehouden.
Reactie van de Iraanse overheid
In tegenstelling tot eerdere protesten, waarbij de autoriteiten streng optraden en arrestaties uitvoerden, bood de Iraanse regering nu aan om een dialoog op te zetten met de protestleiders. Details hiervan zijn nog niet bevestigd, maar de reactie wordt beschouwd als een afwijking van de gebruikelijke harde aanpak. De burgemeester van Fasa verklaarde dat de protesten mede waren veroorzaakt door de economische omstandigheden en beïnvloed door vijandige media en kanalen. Volgens hem is de situatie inmiddels weer onder controle.
De bredere context van de protesten
De protesten van afgelopen maandag, die de grootste sinds 2022 waren, zijn gerelateerd aan het overlijden van Mahsa Jina Amini in politiehechtenis. Zij was eerder gearresteerd door de ‘Morality Police’ wegens vermeend het niet correct dragen van haar hoofddoek. De recente demonstraties volgen op een periode waarin de rial bijna de helft in waarde is verloren en de inflatie in december 42,5% bedroeg. Op maandag trad de gouverneur van de Iraanse centrale bank, Mohammad Reza Farzin, af en werd vervangen door voormalig minister van Economie Abdolnasser Hemmati.
Gevolgen voor de Iraanse economie
De Iraanse economie heeft sinds 2018 te maken met Amerikaanse sancties die bedoeld zijn om het nucleaire programma te beperken. Hoewel te zeggen is dat Iran beweert dat haar nucleaire activiteiten vreedzaam zijn, hebben de sancties geleid tot belemmeringen op economisch vlak en een verslechtering van huishoudbudgetten. De dalende valutwaarde en de inflatie hebben prijsstijgingen veroorzaakt in voedsel en andere dagelijkse benodigdheden, wat de situatie voor de bevolking verder bemoeilijkt.
