Hogelijk verlenging tot 50 jaar?
De Oekraïense president, Volodymyr Zelenskyy, heeft aangekondigd dat Donald Trump Oekraïne beveiligingsgaranties heeft aangeboden voor een periode van 15 jaar. Tegelijkertijd uitte Zelenskyy de voorkeur voor een verdere uitbreiding van deze garanties tot wel vijftig jaar, met als doel Moskou harder af te schrikken van nieuwe pogingen om Oekraïense gebieden te annexeren.
Ontmoeting in Florida
Op zondag ontving Trump Zelenskyy op zijn resort in Florida. Tijdens die bijeenkomst beweerde Trump dat Oekraïne en Rusland «nader dan ooit tevoren» bij een vreedzame oplossing waren. Zelenskyy verduidelijkte dat de garanties onder meer betrekking hebben op toezichtmechanismen voor een vredesakkoord en de aanwezigheid van internationale partners ter ondersteuning. Hij voegde daaraan toe: «Zonder deze garanties zal de oorlog naar verwachting niet eindigen.»
Huidige stand van de onderhandelingen
De onderhandelaars blijven zoeken naar doorbraken op belangrijke punten. Daarbij gaat het onder meer om welke troepen zich terugtrekken uit specifieke gebieden en de status van de door Rusland bezette kerncentrale Zaporizhzhia. Op maandag meldde het Witte Huis dat Trump «een positieve telefonische conversatie had met Poetin» over de oorlog. Ex-presidentsadviseur Karoline Leavitt verklaarde via X (voorheen Twitter) dat de twee leiders ook kort voorafgaand aan een gesprek met Zelenskyy hadden gesproken.
Controverse over vermeende aanval
Tijdens het telefoongesprek beweerde Poetin dat Oekraïne had geprobeerd om zijn woning in het noordwesten van Rusland aan te vallen met lange-afstandsdrone’s, kort na het gesprek met Zelenskyy. Zelenskyy noemde dit incident echter onwaar en beschreef het als een poging van Rusland om de vredesonderhandelingen te ondermijnen. Hij noemde het «een andere leugen», omdat Moskou nerveus is over de voortgang van de gesprekken.
Reacties van Trump en de situatie in Oekraïne
Later op dezelfde dag meldde Trump tijdens een bijeenkomst met Israëlische premier Benjamin Netanyahu dat Poetin hem had geïnformeerd over de vermeende aanval. Toen Trump werd gevraagd of hij zich zorgen maakte dat de beschuldiging de vredeonderhandelingen zou kunnen verstoren, antwoordde hij: «Ik hou er niet van. Het is niet goed.» Vervolgens voegde hij toe: «Ik heb er vandaag pas van Poetin over gehoord. Ik was er zeer boos over.»
Trump benadrukte dat de situatie delicaat is en dat het niet het juiste moment is voor agressieve acties. Over bewijs voor de aanval zei hij: «We zullen het uitzoeken.»
Toekomst van de garanties en de oorlogssituatie
Volgens Zelenskyy overweegt Trump om de Amerikaanse veiligheidswaarborgen verder te verlengen dan de oorspronkelijke 15 jaar. Tegelijkertijd bevestigde Zelenskyy dat Poetin Russische troepen voortzetten in de regio’s Donetsk en Zaporizhzhia, met een voortdurende tegenaanval in het zuiden.
Internationale reactie en vredesplan
De Franse president Emmanuel Macron kondigde aan dat de bondgenoten van Kyiv begin januari bijeenkomen in Parijs om de concrete bijdragen van elk land aan de veiligheidsgaranties vast te stellen. Zelenskyy bevestigde dat enige garanties door de Amerikaanse congres en parlementen in andere betrokken landen moeten worden goedgekeurd. Het 20-puntenplan voor vrede wordt onder referendum voorgelegd aan Oekraïners, waarbij een wapenstilstand van ten minste 60 dagen vereist is voorafgaand aan de stemming.
