Terugkeer uit gevangenschap en publieke reactie
De voormalige sociaal activistische figuur uit Groot-Brittannië en Egypte, Alaa Abd El-Fattah, heeft zich op maandag publiekelijk verontschuldigd voor bepaalde social media berichten uit het verleden. In deze posts zou hij oproepen tot geweld tegen ‘zionisten’, hoewel hij stelt dat sommige ervan volledig zijn verdraaid. De publicatie van de tweets volgde op zijn terugkeer naar het Verenigd Koninkrijk, nadat hij jarenlang in Egypte gevangen heeft gezeten.
Hij uitte zijn verwarring en pijn over het feit dat, terwijl hij voor het eerst in twaalf jaar herenigd wordt met zijn familie, oude tweets opnieuw worden gedeeld. Deze tweets worden gebruikt om zijn integriteit en waarden ter discussie te stellen, en er is zelfs sprake van dat zijn burgerschap ter discussie wordt gesteld. Abd El-Fattah erkende dat de niet-verdraaide berichten schokkend en kwetsend kunnen zijn en bood zich daarbij zonder voorbehoud aan.
Historische betrokkenheid en juridische situatie
Hij speelde een prominente rol tijdens de Arabische Lente in Egypte in 2011 en kwam meerdere keren in hongerstaking tijdens zijn gevangenschap. Zijn laatste detentie vond plaats in september 2019, waarna hij in december 2021 werd veroordeeld tot vijf jaar cel wegens het verspreiden van valse informatie. Experts van de Verenigde Naties noemden zijn gevangenschap een overtreding van het internationale recht, en zowel de Conservatieve als de Labour-regeringen in het VK hebben gepleit voor zijn vrijlating.
De Egyptische president Abdel-Fattah el-Sisi verleende hem dit jaar gratie, waarna Abd El-Fattah op weg was naar het VK om herenigd te worden met zijn jonge zoon die in Brighton woont. Eerder had hij in december 2021 de Britse nationaliteit gekregen, vermoedelijk via zijn in het VK geboren moeder, onder de regering van Boris Johnson.
Reacties en politieke ontwikkelingen
Na het bekend worden van de oude social media berichten, riepen leiders uit politieke partijen in het Verenigd Koninkrijk op tot nader onderzoek. Kemi Badenoch, de leider van de Conservatieven, samen met Robert Jenrick, de schaduwminister van Justitie, en Nigel Farage van Reform UK, gaven aan dat de Home Secretary moet beoordelen of de activist mogelijk zijn Britse nationaliteit kan verliezen en kan worden gedeporteerd.
In haar verklaring benadrukte Abd El-Fattah dat hij inmiddels een middenleeftijd vader is en dat de oude tweets vooral de uitingen zijn van een jonge man die boos was en frustraties uitte tijdens een periode van regionale crises en de toenemende politiegeweld tegen Egyptische jongeren. Hij voegde eraan toe dat hij betreurt dat sommige van zijn woorden verkeerd geïnterpreteerd werden, onder meer in online scheldoorlogen waar hij niet zorgvuldig mee omging.
Misverstanden en uitspraken over antisemitisme
Abd El-Fattah benadrukte dat hij antisemitsme zeer serieus neemt. Hij zei dat enkele tweets verkeerd werden begrepen, mogelijk in slechte trouw. Een bericht dat werd gedeeld om homofobie aan te klagen, bleek in werkelijkheid een satirische uiting te zijn tegen homofobie, terwijl een andere tweet werd verkeerd geïnterpreteerd als Holocaustontkenning, terwijl hij zich toen duidelijk had gemanifesteerd als tegenstander van Holocaustontkenning.
Persoonlijke gevoelens en toekomstplannen
Hij vertelde uit te kijken naar het vieren van de verjaardag van zijn zoon, voor het eerst sinds 2012, toen die een jaar oud was. Hij miste die verjaardagen omdat hij zich bleef inzetten voor gelijkheid, rechtvaardigheid en seculiere democratie. Dit hield onder meer in dat hij zich publiekelijk uitsprak tegen antisemitische spraak in Egypte, vaak op eigen risico, en dat hij LGBTQ+-rechten verteg at, de bescherming van Egyptische christenen verdedigde, en campagne voerde tegen politie-tortuur en brutaliteiten.
De activist concludeerde dat het pijnlijk was om te zien dat sommige mensen die oproepen tot zijn vrijlating nu spijt betuigen. Volgens hem deden ze het juiste door op te komen voor mensenrechten en het helpen van onrechtmatig vastgehouden burgers. Hij waardeerde de solidariteit die hij in het VK had ontvangen en noemde dat bepalend voor zijn vrijlating.
Een woordvoerder van het Ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde dat de vrijlating van Abd El-Fattah al lange tijd prioriteit was onder verschillende regeringen en dat men blij was hem herenigd te zien met zijn familie. Tegelijkertijd werd benadrukt dat de Britse regering de oude tweets afkeurt en dat de premier, Keir Starmer, niet op de hoogte was van de social media berichten tijdens zijn viering van Abd El-Fattahs terugkeer.
