De waarschuwing van het Witte Huis na de inbeslagname van een tankerschip
Het Witte Huis heeft recentelijk verklaard dat de Verenigde Staten niet zullen toekijken terwijl onder sancties vallende schepen de zeeën bevaren. Deze uitspraak kwam na de controle en inbeslagname van een olietanker voor de kust van Venezuela door Amerikaanse autoriteiten. De woordvoerster van het Witte Huis, Karoline Leavitt, benadrukte dat haar organisatie niet over toekomstige inbeslagnames zal spreken, maar dat de Amerikaanse regering vastbesloten is haar sanctiebeleid voort te zetten.
Leavitt stelde dat de VS zich niet zouden laten passeren terwijl schepen met zwarte markt olie op weg waren, olie die mogelijk bijdraagt aan het financieren van narcoterroristische organisaties en illegale regimes wereldwijd. Volgens haar worden er momenteel meer schepen onderschept en zijn er meerdere recentelijk geïdentificeerde tankers voor mogelijke acties bestempeld.
Voortdurende inspanningen om sancties door te voeren
Bronnen dicht bij de zaak meldden dat de Amerikaanse justitie en Homeland Security sinds enkele maanden plannen smeden voor het in beslag nemen van meer vaartuigen. Amerikaanse troepen hielden schepen in Venezolaans havens nauwlettend in de gaten en wachtten op het moment dat ze de territoriale wateren zouden verlaten, voordat ze tot actie overgingen.
De inbeslagname van de olietanker Skipper, die woensdag werd aangevallen door Amerikaanse eenheden, vormt hiervan een voorbeeld. Het schip verliet tussen 4 en 5 december de Venezolaanse hoofdolihaven in José, nadat het ongeveer 1,1 miljoen vaten olie had geladen, gebaseerd op satellietgegevens en interne gegevens van het Venezolaanse staatsoliebedrijf PDVSA.
Politieke en strategische achtergronden
De vermeende motieven van Donald Trump
Ex-president Donald Trump beweert dat de belangrijkste reden voor Amerikaanse sterke militaire acties tegen Venezuela de drugshandel is. Hij stelt dat de productie en smokkel van illegale drugs die vanuit Venezuela naar de VS gaan, de drijvende kracht achter de toenemende militaire aanwezigheid in het Caribisch gebied vormen.
Echter, sommige analisten vragen zich af of er misschien andere belangen meespelen, zoals de controle over oliebronnen. Anno 2025 is Venezuela slechts een klein aandeelhouder in de wereldwijde olieproductie, gerangschikt als de 21e producent. Het olievolume onder Chavez en Maduro was ondermaatse, waardoor het voor de VS minder relevant lijkt.
Desalniettemin lijken strategische overwegingen zoals de chemie van olie en controle over de oliemarkt vragen te scheppen over de werkelijke motieven achter de Amerikaanse acties.
De juridische en politieke reactie op de inbeslagname
Volgens Amerikaanse functionarissen was het inbeslaggenomen schip betrokken bij het smokkelen van sanctie-olie uit Venezuela en Iran, gebruikmakend van illegale exportnetwerken die ook terreurgroepen zouden ondersteunen. Amerikaanse procureur-generaal Pam Bondi benadrukte dat het om een langdurige sanctie ging vanwege de betrokkenheid bij illegale oliehandel.
Leavitt verklaarde dat de Verenigde Staten het olie op het schip zeker willen terugvorderen. De Venezolaanse regering, onder leiding van Nicolás Maduro, reageerde fel en beschuldigde de acties van de VS van diefstal en piraterij op internationaal niveau.
Regionale spanningen en Amerikaanse sancties
De VS hebben de druk op Maduro verder opgedreven door nieuwe sancties te introduceren die gericht zijn op familieleden van Maduro, waaronder neven van zijn vrouw Cilia Flores, naast zes olietankers en zes scheepvaartbedrijven die met deze personen verbonden zouden zijn. Door het in beslag nemen van olietankers wil de VS Maduro’s hoofdinstrument – de olie-export – ondermijnen.
Naast financiële druk richt Amerika zich ook op de zogenaamde schaduwvloot: tankers die onder sanctie vervoer uitvoeren van olie naar China, een belangrijke afnemer van Venezolaanse en Iraanse olie. Sommige schepen hebben tijdelijke stopzettingen ingelast, omdat ze zich nu in safety zones uit de buurt van de Venezolaanse kust bevinden.
