Hoe en waarom de tanker Skipper haar positie ‘spoofed’ en wat leidde tot de arrestatie
De olie-transportboot, die onlangs door de Amerikaanse kustwacht werd gevorderd, had jarenlang geprobeerd ongemerkt de wereldzeeën te bevaren. Ze veranderde regelmatig haar naam, wisselde haar vlag en verdween telkens uit tracking systemen. Deze voortdurende pogingen om onder de radar te blijven, maakten eind 2025 een einde toen Amerikaanse helikopters, afkomstig van het vliegdekschip USS Gerald R. Ford, het schip in de gaten hielden en zich toegang verschaften.
Achtergrond van de gesanctioneerde tanker
De tanker, genoemd Skipper, is sinds meer dan twee jaar spoorloos geweest en werd gelinkt aan landen onder Amerikaanse sancties, waaronder Iran. Volgens gegevens van TankerTrackers.com vervoerde het waarschijnlijk bijna 13 miljoen vaten olie afkomstig uit Iran en Venezuela vanaf 2021. In 2022 plaatste het Amerikaanse ministerie van Financiën, het Office of Foreign Assets Control (OFAC), de tanker, die toen nog Adisa heette, op de sanctielijst. Toch hield dit niet op haar operaties.
In november 2025 werd het schip gezien bij de Jose Oil Export Terminal in Venezuela, waar het meer dan een miljoen vaten ruwe olie ingeladen had. Begin december verliet het de terminal en op 6 of 7 december maakte het een ship-to-ship transfer met de tanker Neptune 6 in het Caribisch gebied. Zulke transfer-operaties worden vaak gebruikt door gesanctioneerde schepen om hun herkomst te verhullen.
Hoe de locatie van Skipper werd gemanipuleerd
De tracker van de tanker, die bekend staat als AIS, werd uitgeschakeld tijdens de transactie met Neptune 6. Volgens deskundigen proberen schepen vaak hun oorsprong te verhullen door het uitschakelen van deze automatische identificatiesystemen. Dimitris Ampatzidis, senior risicomanager bij Kpler, legt uit: “Wanneer schepen proberen te verbergen waar hun lading vandaan komt of welke haven ze aandoen, schakelen ze simpelweg de AIS uit.”
Na de onderschepping door de Amerikaanse autoriteiten, bleek dat de Skipper een afwijkende locatie deelde die meer dan 400 mijl verwijderd was van haar werkelijke positie. Door het manipuleren van haar tracking signals deed het schip zich voor als zich in Guyanese wateren, terwijl het daadwerkelijk in andere regio’s voer en met een valse vlag van Guyana voer.
Risico’s en gevolgen van spoofing
Ampatzidis benadrukt dat dergelijke manipulaties ernstige veiligheidsrisico’s met zich meebrengen voor de scheepvaart: “We maken ons grote zorgen over deze vormen van spoofing. Het GPS en AIS-systeem worden ingezet om de veiligheid op zee te verbeteren, maar als deze systemen worden misbruikt, wordt de scheepvaart gevaarlijker.”
Andere gesanctioneerde schepen voor de kust van Venezuela
De Skipper is niet het enige gesanctioneerde schip dat voor de kust van Venezuela opereert. Volgens analyse door Windward waren er op 11 december minstens 30 gesanctioneerde tankers actief in de havens en wateren rond Venezuela. De opnieuw vastgelegde actie van de VS markeert een opvallende verandering in de aanpak van de Amerikaanse regering, die in de afgelopen maanden haar militaire aanwezigheid in de regio heeft uitgebreid en verschillende aanvallen heeft uitgevoerd op vermeende drugstransportschepen in de Caribische Zee en de oostelijke Stille Oceaan.
Volgens Ampatzidis is de effectiviteit van sancties beperkt gebleken, vooral bij het bestrijden van illegale operaties. Echter, de arrestatie van de Skipper zou een signaal afgeven aan andere illegale scheepvaartactiviteiten: “Vanaf nu zullen schepen die spoofing gebruiken en duistere activiteiten uitvoeren in de regio dichtbij de VS, onder de aandacht komen en mogelijke doelwitten worden van de Amerikaanse marine.”
Conclusie
De controle op illegale oliehandel en het bestraffen van gesanctioneerde schepen wordt hierdoor hervat en versterkt. Het aanvallen van verborgen operaties die gebruikmaken van spoofing, lijkt een nieuwe strategie van de Amerikaanse autoriteiten te worden.
